සියදිවි හානි කර ගැනීම............

ප්‍රංශ අධිරාජ්‍යයකු වූ නැපෝලියන් බොනපාට් වරක සඳහන් කර තිබුණේ මරණයට වඩා වැඩි එඩිතර කමක් ජීවත්වීමට තබා ගත යුතු බවයග සැබවින්ම අප ආදරය කළ යුත්තේ මරණයට නොව ජීවිතයටය.
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පවසන පරිදි වසරකට ලක්ෂ 8ක් 9ක් පමණදෙනා සියදිවි හානි කර ගැනීම නිසා මරණයට පත්වෙති.සෑම තත්ත්පර හතළිහකට වරක්ම සිය දිවි හානි කරගැනීමක් සිදුවන වන අතර ලෝකය පුරා සිදුවන මරණ අතුරින් සියයට 1ග3ක්ම සිදුවන්නේ සියදිවි හානි කර ගැනීමෙන් බව වාර්තාවේ.
කෙසේ නමුත් ගෙවී ගිය සතියක ජනාධිපති මෛත්‍රිපාල සිරිසේන මහතා ද ප්‍රකාශ කරනු ලැබූවේ ලෝකයේ සියදිවි නසා ගැනීමෙන් ඉදිරියෙන් සිටිනා රටවල් අතර ශ්‍රී ලංකාවද සිටින බවයි.

මැරෙන බව ස්ථීර වශයෙන්ම දැන ගෙන මරණයට පත්වන පුද්ගලයා විසින්ම යොදා ගනු ලබන ක්‍රියාවක් මගින් සිදුවන මරණය සියදිවි නසා ගැනීමක් ලෙසට සමාජ විද්‍යාත්මකව විස්තර කෙරේ. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය 2012 වසරේදී නිකුත් කළ වාර්තාවට අනුව සියදිවි නසා ගැනීම් අනුව ලංකාව සිටින්නේ තුන්වැනි ස්ථානයේ. එහි ඉදිරියෙන්ම සිටිනා රටවල් වන්නේ,  ග්‍රීන් ලන්තය සහ දකුණු කොරියාවයි.

නමුත් 1985 වසරේ සිට 2015 වසර දක්වා වසර 30ක් තුළ ලෝකයේ සියදිවි නසා ගැනීම්වල සංඛ්‍යා දත්ත ඇසුරින්  විකිපීඩියාව” දක්වන්නේ රටවල් 107ක් අතුරින් ලංකාව 7 වැනි තැනට පත්ව ඇති බවයි. ශ්‍රී ලංකාවේ සියදිවි නසා ගැනීමට බලපානා හේතූන් ගණනාවකි.

ප්‍රේම සම්බන්ධතා බිඳ වැටීම
විරැකියාව
දුගී භාවය
ණය ගැති භාවය
විෂ මත්ද්‍රව්‍ය වලට ඇබ්බැහි වීම
යම් යම් ඇබ්බැහි වීම් විලන් මිදීමට නොහැකිව ඇති වන කළ කිරීම
විභාග අසමත් වීම
රැකියාවෙන් ඉවත් කිරීම
අපේක්ෂාවන් කඩ වීම

අපේක්ෂාවන් කඩ වීම නිසා ඇතිවන මානසික පීඩනය හා වෙනත් මානසික හේතූන් පදනම් කරගෙන ද සියදිවි නසා ගැනීම් ලංකාවේ බහුලව සිදුවේ. ක්ෂණිකව ඇතිවන ආවේගකාරී හැඟීම් හේතුවෙන් සුළු ප්‍රමාණයක් සියදිවි නසා ගන්නා බව වාර්තා වූවත් මෙරට සංඛ්‍යා දත්තයන් පිරීක්සිමේදී පෙනී යන්නේ සැලසුම් සහගතව සිදු කර ගන්නා සියදිවි හානි කර ගැනීම ඉහළ අගයක් ගන්නා බවය.

සියදිවි නසා ගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලාංකිකයන් අතර ජනප්‍රියම ක්‍රමය වස පානය කිරීමයි. වස පානය කිරීමට අමතරව ගෙල වැළලා ගැනීමල ජලයට බිලිවීමල ගඟේ මුහුදේ පැනීමල වෙඩි තබා ගැනීමල කැපීම් කර ගැනීම සහ සිරුරට වෙඩි තබා ගැනීම සිදු කර ගැනේ. කෝච්චියට පැනීමල කනේරු ඇට කෑම, ඖෂධ අධික මාත්‍රාවෙන් ගැනීම ද සිදු කරතිග අප රට තුළ තත්ත්වය මෙසේ වූවත් ඇමෙරිකාව වැනි රටවල සියදිවි හානි කර ගැනීම වැඩියම සිදුවන්නේ වෙඩි තබා ගැනීම් සහ බටහිර ඖෂධ වර්ග වැඩිපුර භාවිතා කිරීම මගින්ය. බටහිර රටවල නාගරික ප්‍රදේශ වල සියදිවි නසා ගැනීම් වැඩි අතර අර්ධ නාගරික ප්‍රදේශ වල සියදිවි නසා ගැනීම් අඩුය.

නමුත් ලංකාවේ තත්ත්වය ඊට හත් පසින්ම වෙනස්ය. මෙරට ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ වල සියදිවි නසා ගැනීම් ඉහළ අගයක් ගන්නා අතර නාගරිකව සිය දිවි නසා ගැනීම් සාපේක්ෂව අඩුය. 1990 දශකය මැද බාගයේදී මෙරට කම්කරු පන්ති සහ ගොවි ජනතාවට අයත් පවුල් වල සමාජිකයන් අතර සියදිවි නසා ගැනීම් ප්‍රවණතාව ඉහළ අගයක් ගත්තේය. ණය තුරස් ගෙවා ගැනීමට නොහැකිව රටට බත සැපයූ ගොවියන් බොහෝ දෙනෙක් සියදිවි නසා ගත් බව ශ්‍රී ලාංකික අපට තවමත් මතකය. උතුරු-නැගෙනහිර යුදමය වාතාවරණයක් සහිත කාලයේදී  දෙමළ ජනතාව අතර සියදිවි නසා ගැනීම් ඉතා ඉහළ ගොස් තිබුණිග ජන වර්ග අනුව සියදිවි නසා ගැනීමෙන් දමිළ ජනතාව එදා ඉදිරියෙන් සිටියත් අද වන විට සියදිවි නසා ගැනීම් ඉහළ ගොස් ඇත්තේ සිංහල ජනයා අතරය.

සියදිවි හානි කර ගැනීම් වයස හා බැලීමේදී 1980 වසර සහ ඊට පෙර වසර වලදී වයස අවුරුදු 17-25 අතර වයස් කාණ්ඩයන් අතර සියදිවි නසා ගැනීම් ඉහළ අගයක් ගෙන තිබේ. නමුත් 2000 වසරේ සිට වයස අවුරුදු 21-35 අතර වයස් කාණ්ඩයන් අතර සියදිවි නසා ගැනීම් ඉහළ ගොස් තිබේ. මේ අදහසට මීට වෙනස් අන්දමට රෙජිස්ට්‍රාර් ජනරාල් දෙපාර්තමේන්තුව ප්‍රකාශ කරන්නේ ලංකාවේ වයස 15-44 කාණ්ඩයන් අතර සියදිවි නසා ගැණීම් ඉහළ බවය.

රටෙහි තත්ත්වය මෙසේ වූවත් ලෝකයේ බොහෝ රටවල සියදිවි නසා ගැනීම් ඉහළින්ම වාර්තා වෙන්නේ මහලු ජනතාව අතරය, නමුත් අප රටේහි ශරීර සෞඛ්‍ය සහිත තරුණ පිරිස් සියදිවි නසා ගැනීම මෙම ප්‍රශ්නයේ බැරෑරුම්කම පෙන්වනු ලබයි. වර්ෂයකට මුලු ලෝක ජනගහනයෙන් මිලියනයක් පමණ ජීවිතය නසා ගැනීම් සිදු කරන අතර 2020 වන විට එය මිලියන 1ග5ක් වනු ඇතැයි ඇස්තමේන්තු කර ඇත. රෙජිස්ට්‍රාර් ජනරාල් දෙපාර්තමේන්තු වාර්තා අනුව වසරකට 4000ක් පමණ ශ්‍රී ලාංකිකයන් සියදිවි නසා ගැනීම් සිදු කර ගන්නා බව වාර්තා වේ.

දිනකට අප රටේ පුද්ගලයන් 11 දෙනකු සියදිවි නසා ගැනේ. බෝ නොවන රෝග වලට ගොදුරුව අප රටේ වැඩිම මරණ සිදුවන අතර රිය අනතුරු වලින් මිය යන ප්‍රතිශතය මිය යන හේතූන් අතර දෙවැනි ස්ථානය ගෙන තිබේ.  සියදිවි හානි කර ගැනීම ලංකාවේ මරණ වල ප්‍රතිශතය වැඩි වීමට හේතුවන කරුණ ලෙසට හඳුනාගෙන තිබේ. මෙම තත්ත්වය ලංකාව වැනි රටකට එතරම් සුභදායක වන්නේ නැත. රටක ජනගහනයෙන් ලක්ෂ 15ක් හෝ ඊට වැඩි ප්‍රමාණයක් සියදිවි නසා ගැනීම ප්‍රබල සමාජ ප්‍රශ්නයකිග 2014 වසරේ සංඛ්‍යා ලේඛන අනුව ලංකාවේ සියදිවි නසා ගැනීම ජනගහනයෙන් ලක්ෂයකට 28කි.

2014 වසරේ සැප්තැබ්මර් මස නිකුත් කළ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධාන වාර්තාව අනුව ලෝකයේ රටවල් 172 අතරින් සියදිවි නසා ගැනීම අතින් ශ්‍රී ලංකාව පවත්ව සිටියේ 4 වැනි ස්ථානයේය. සියදිවි නසා ගැනීම සමාජ ප්‍රශ්නයක් ලෙස සමාජ විද්‍යාව තුළ හඳුනාගන්නේ සාමාන්‍ය දෘෂ්ඨි පථය අනුව නොවේ. ඒ සඳහා විද්‍යාත්මක නිර්ණායක තර්ක උපයුක්ත කර ගෙන තිබේ. ඒ අනුව සියදිවි නසා ගැනීම් සමාජ ප්‍රශ්නයක් ලෙස හඳුනා ගනුයේ කිසියම් රටක ජනගහනයෙන් ලක්ෂයකට 15 දෙනකු සියදිවි නසා ගන්නේ නම් එය සමාජ ප්‍රශ්නයකි. නමුත් රටේ සමස්ත ජනගහනයෙන් සෑම පුද්ගලයන් ලක්ෂයකට පස් දෙනකු සියදිවි නසා ගන්නේ නම් එය සමාජ ප්‍රශ්නයක් ලෙසට නොසැලකේ. නමුත් සමස්ත ලෝකයේම සියදිවි නසා ගැනීම සමාජ ප්‍රතිශතයක් ලෙස දක්වන්නේ ලෝක ජනගහනයෙන් ලක්ෂයකට 11.4ක් සියදිවි නසා ගන්නා බැවිනි.

ඉන් පසු  පුද්ගලයකුට සියදිවි නසා ගැනීමට අයිතියක් තිබේද යන්න පිළිබඳව තොරතුරු සොයා යා යුතුය.
පුද්ගලයන්ට අදාළ අයිතිවාසිකම් දේශපාලන අයිතීන් සහ සිවිල් අයිතීන් ලෙස වර්ග කිරීමේදී එම සිවිල් අයිතිවාසිකම් යටතට වැටෙන අයිතිවාසිකම් මාලාව අතර පුද්ගල ජීවිතයට ඇති අයිතිය හා ජීවිතයේ ආරක්ෂාවට ඇති අයිතිය වැදගත් වේ. මෙලෙස පුද්ගලයන්ට ජීවත් වීමට ඇති අයිතිය මිනිස් අයිතිවාසිකමක් ලෙස විශ්ව මට්ටමින්ම පිළිගෙන තිබුණද සියදිවි නසා ගැනීමට කිසිවකුටත් අයිතියක් ලැබී නැත.

මගේ ජීවිතය මට අයිතියි. එය විනාශ කර ගැනීම තමාගේ අයිතියක් බව යමෙක් සිතන්නේ නම් එය වැරදි අදහසකි. රෝම නීතියේ යුතනේසියා අයිතිය ක්‍රියාත්මකව ඇති සීමිත රටවල හැරුණු විට කිසිදු රටක පුද්ගලයන්ට සියදිවි නසා ගැනීමට නීතියෙන් අවසර ලබා දී නැතග ඒ අනුව සියදිවි නසා ගැනීම  නීතිය  තුළ අපරාධයක් ලෙස සලකනු ලැබේ.

ලෝකයේ බොහෝ රටවල සියදිවි නසා ගැනීම උග්‍ර සමාජ ප්‍රශ්නයක් වී ඇත. සියදිවි නසා ගැනීමෙන් සමාජයට මිනිසෙකු අහිමි වනවා පමණක් නොව එම තැනැත්තා අයත් පවුල් ඒකකයට වෘත්තිය හෝ රැකියා සමූහයට වෙනත් සමාජ කණ්ඩායම් වලට සහ සමස්ථ සමාජයටම නිෂේදනීය බලපෑමක් ඇති කෙරේ.
යමෙක් සියදිවි නසා ගන්නේ නම් ඊට එම පුද්ගලයා පමණක් නොව ඔහු අයත් පවුල මිතුරු සමූහය සමස්ත සමාජයටම වගකිව යුතුය.

රටේ පවත්නා නීතියට අනුව සිය දිවි නසා ගැනීම අපරාධයකි. 1998 වසර වන තෙක් සියදිවි නසා ගැනීමට උත්සාහ කර ඉන් බේරී සිටින පුද්ගලයන් පොලිස් පොතේ අත්සන් කිරීම අනිවාර්ය වූ නමුත් ඒ නිසාම ඔවුන්ට වන මානසික අවමානය සලකා 1998 ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 302 වගන්ති ඉවත් කර ඇත.
වාර්ෂිකව සියදිවි හානි කර ගන්නන්ගේ ප්‍රතිශතය සැලකිල්ලට ගෙන සියදිවි නසා ගැනීම් පිළිබඳ සොයා බැලීම සඳහා 1994 වසරේදී ජනාධිපති කොමිෂන් සභාවක් පත් කරන ලදී. නමුත් එම කොමිසමෙන් නිකුත් කළ වාර්තාවන් රටේ සියදිවි නසා ගැනීම් ප්‍රතිශතය අවම කිරීමට කෙතරම් දුරට උපකාරී වූයේද යන්න ප්‍රශ්නාර්ථයකි.

සියදිවි නසා ගැනීම් වළක්වා ගැනීමට එක් නිශ්චිත ක්‍රමයක් පෙන්වා දිය නොහැක. නමුත් සියදිවි නසා ගැනීම වළක්වා ගැනීම සමාජයකට ඇති වගකීමක් වේ. සියදිවි නසා ගැනීම නම් සමාජ ප්‍රශ්නය ඇති වීම වැළැක්වීම සඳහා පවත්නා ධනේෂ්වර සමාජ ක්‍රමය වෙනස් කර සමාජවාදී ක්‍රමයකට යා යුතුය යන්න මාක්ස්වාදී දැක්මයි. ර්ට අමතරව ධනවාදීහු  ගෝලීය ධනවාදය තුළ මාක්ස්වාදී ප්‍රවේශය නොපෙනී ගොස් ලිබරල් සමාජ දෘෂ්ඨිය  මතු වී තිබේය., එම ලිබරල් දෘෂ්ඨි පථය අනුව සියදිවි නසා ගැනීම යන සමාජ ගැටලුව පවත්වා මෙම සමාජ ක්‍රමය ඇතුළතම විසඳා ගත යුතුය යන්න අදහස් දක්වයි.

සියදිවි නසා ගැනීමේ චර්යාව පිළිබඳව ශ්‍රී ලංකා සමාජයෙහි පවත්නා දුර්මත ඉවත් කරමින් එවැනි මහජන මතයන් නිවැරදි කළ යුතුය.පුද්ගලයන් හා සමාජය අතර පවත්නා අනුකලනය හෙවත් ඒකාබද්ධතාවය පුළුල් වන අන්දමේ වැඩපිළිවෙළක් සකස් කළ යුතු වේග එනම් පුළුල් සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණයක් අවශ්‍යය.
ප්‍රාදේශීය හා ග්‍රාමීය මට්ටමින් ප්‍රජා මූල සංවිධාන පවත්වාගෙන යෑම සේම සියදිවි නසා ගැනීමට තැත් කරන අය ඉන් වළක්වා ගත හැකි ක්‍රම ගැන පාසල් මට්ටමින් හා ප්‍රජා මූල සංවිධාන මට්ටමින් දැනුවත් කිරීම ද කළ යුත්තකි. පාසල් දරුවන් අතර ඇති වන මානසික කඩා වැටීම වළක්වා ගැනීමටල පාසල් සහ වෙනත් අධ්‍යාපන මධ්‍යස්ථාන වල රජය මැදිහත් වී උපදේශන සේවාවන් පවත්වාගෙන යෑම කළ යුතුය.
තරුණ පිරිස රටේ වැදගත්ම මානව සම්පත ලෙස හඳුනා ගනිමින් ඔවුන්ගේ විරැකියාව සඳහා පිළියම් යෙදීම මෙන්ම තරුණයන්ට ඔවුන්ගේ කුසලතාව ඔප්නංවා ගත හැකි අවස්ථා වැඩසටහන් සකස් කිරීම ඉතා වැදගත්ය. අධ්‍යාපනිකල සෞන්දර්යාත්මක හා සංස්කෘතික වැඩසටහන් වලට ප්‍රජාව යොමු කරමින් මිනිස් ජීවිතයේ වටිනාකම හා අවශ්‍යතාව පිළිබඳව දැනුවත් කිරීම ද සියදිවි නසා ගැනීම අවම කිරීම සඳහා කළ යුත්තක් වේ.

ලොව ප්‍රථම අභ්‍යවකාශගත කාන්තාව

අද ලෝකයේ කාන්තාවක් අභ්‍යවකාශගත වීම යනු එතරම් ආශ්චර්ය උපදවන සිදූවීමක් නම් නොවේ. නමුත් අදටත් වඩා පුරුෂාධිපත්‍යය ප්‍රකාශයට පත් වූ යුගයක කාන්තාවක් ප්‍රථම වරට අභ්‍යවකාශගත වීම, කාන්තාවට හිමි නිසි තැන පෙන්වීමට ගත් උත්සාහයේ විශිෂ්ට ජයග්‍රහණයකි .1963 ජුනි මස 14 වන දින පැය 70 මිනිත්තු 50 ගුවනේ රැඳී සිටිමින් අභ්‍යවකාශය ජය ගත් ප්‍රථම කාන්තාව ලෙස වැලන්ටිනා තෙරෙස්කෝවා ඉතිහාසගත වූවා ය.  එයින් වසර 55 කට පසුව වුවද, අදත් ලොව ඇතැම් රටවල  සති පූජා පැවැත්වෙන, වැන්දඹු  ආශ්‍රම පැවැත්වෙන යුගයක එදා ප්‍රථම වරට කාන්තාවකට අභ්‍යවකාශය ජය ගැනීමට මඟ විවර  වූයේ කෙසේදැයි දැන ගැනීම වටින්නේ ය. ඒ වනාහී සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවේ මගපෙන්වීමයි. සමාජවාදයේ විජයග්‍රහණයයි.

1937 මාර්තු මස 6 වන දින උපත ලැබූ තෙරෙස්කෝවා සමාජවාදී සෝවියට් දේශය තුළ ගගනගාමීවරියක  ඉංජිනේරුවරියක සහ දේශපාලනඥවරියක වශයෙන් කටයුතු කර ඇත.  ගගනගාමීවරියක වීමට පෙර ඇය ඇඟලුම් කම්හලක සේවිකාවක් වශයෙනුත්,  ආධුනික ගගනගාමියෙකු වශයෙනුත් සේවය කර ඇත. අප රටේ නම් කම්හල් සේවිකාවකට, ගගනගාමීවරියක නොව ගුවන් නියමුවරියෙකු වීම ද සිදුවිය නොහැක්කක් සේ දක්නට හැකිය. සමාජවාදී සෝවියට් දේශය තුළ ඊට සුදුසු වටපිටාවක් නිර්මාණය වී තිබුණේ කුඩා කල පටන් සියලු දරුවන්ට සමාන අධ්‍යාපනයක් ලබා දීමත්, ඔවුන් විශේෂ දක්ෂතා දක්වන ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ උසස් අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට ඉඩ ලබාදීමත් තුළිනි. ප්‍රථම කාන්තා ගගනගාමීවරියන්ගේ කණ්ඩායම විසුරුවා හැරීමෙන් අනතුරුව තෙරෙස්කෝවා සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂ සාමාජිකාවක වූවා ය. අනතුරුව සමාජවාදී සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව බිඳ වැටෙන තුරුම ඇය ක්‍රියාකාරී දේශපාලනයේ නිරත වූවා ය. ඇය සෝවියට් දේශයේ පමණක් නොව මුළු ලොවේම වීරවරියක බවට පත් වූයේ සමාජවාදී විශිෂ්ට නිර්මාණයක් නිසාම ය.

සමාජවාදී සෝවියට් දේශයේ එකම නිර්මාණය තෙරස්කෝවා පමණක් නොවේ. අභ්‍යවකාශය ජය ගත් ප්‍රථම රට වන්නේ ද සමාජවාදී සෝවියට් දේශය යි. ලයිකා බැල්ල අභ්‍යාවකාශගත කිරීමත්, යූරි ගගාරීන් අභ්‍යවකාශ ගත වීමත්, එහි සමාජවාදී යුගය තුළ සිදු විය. මේ ක්ෂේත්‍රය තුළ පමණක් නොව තවත් බොහෝමයක් ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ ද, ජයග්‍රහණය ලබාගැනීමට සමාජවාදී සෝවියට් දේශය සමත් විය.  ඒ හැමටම හේතු වූයේ පැවති සමාජවාදී සමාජ ක්‍රමය ජනතා සුබ සිද්ධිය උදෙසා ම පමණක් වූ සමාජ ක්‍රමයක් වීමයි. එය සෝවියට් දේශයේ සියලු වැඩිහිටියන් සහ තරුණයන්  නිෂ්පාදන කාර්යයට දායක වූත්, එහි  සියලු ප්‍රතිලාභ ජනතාව අතර සාධාරණ ලෙස බෙදී යන පරිදි වූත් සමාජ ක්‍රමයක් විය. ලොව අනාගතය බඳු වූ දරුවන් සෑම වැඩිහිටියෙකුගේම වගකීමක් සේ සමාජවාදී සෝවියට් දේශය තුළ සලකන ලදී.  ඒ අනූව කිසිදු දරුවකු හිංසාවට ලක් නොවූ අතරම,සෑම දරුවෙකුටම සමසේ අධ්‍යාපනය ලැබීමේ අයිතිය හිමි විය. එසේම කිසිදු දරුවකුට පෝෂණ ඌනතාවන්ට  මුහුණ දීමට සිදු නොවීමෙන්, නිසි පරිදි  අධ්‍යාපනය ලැබීමට ද ඔවුනට හැකි විය. ඉතින් සමාජවාදී සෝවියට් දේශය තුළ දරුවකුම, නිසි අධ්‍යාපනයකින් යුතු වූ  තරුණ තරුණියන් බවට පත් විය. ඔවුන් ගැහැනු පිරිමි භේදයකින් තොරව දක්ෂතාවයන්ගෙන් පරිපුර්ණ වැඩිහිටියකු බවට පත්විය.  එමෙන්ම තෙරෙස්කෝවලා, ගගාරින්ලා මෙන්ම ගෝර්කිලා, කරපෙත්‍යානොව්ලා  බිහි වූයේ ද, මේ වනතුරුත් ඔලිම්පික් ඉතිහාසයේ වැඩිම රන් පදක්කම් සංඛ්‍යාවක් දිනාගත් රට සමාජවාදී සෝවියට් දේශය වීමට හැකි වූයේ ද ඒ අයුරිනි ය. කාන්තා පිරිමි භේදයකින් තොරවව දක්ෂතාවයන්ගෙන් පරිපූර්ණ වැඩිහිටියන් පිරිසක් බිහි කිරීමටත්, ඔවුන් බොහොමයකට ලොව ජයගන්නටත් සමාජවාදී සෝවියට් දේශයට හැකි විය. ඒ සියල්ල සමාජවාදී සෝවියට් දේශයේ අපුරු නිර්මාණයන් ය. සියලු මිනිසුන් සමාන සේ සලකන, සියලු දරුවන් සෑම වැඩිහිටියකුගෙන් වගකීමක් සේ සමාජයේම දරුවන් සේ සලකන ලොවක් බිහි වූ යුගයක මෙවන් ජයග්‍රහණ බොහෝමයක්  මිනිසා සතු වනු ඇත.

                                                                                                         උපුටා ගැනීම - ලංකා පුවත්පත 

වර්තමානය වගකීම් සහගත වූ තැන අනාගතය යහපත් වනු ඇති.......,,,,,,

විශ්වවිද්‍යාල විද්‍යාර්ථීන් යනු රටේ ඉදිරි අනාගතය බාර ගැනීමට සිටිනා පුරවැසියන් ය. රටේ අනාගතය ඔවුන් මත තීරණය වන්නේ ය. රට තුළ සිරගෙවල් වැඩිවන විට, සිරකරුවන් වැඩි වන විට රටේ අනාගතය බාර ගැනීමට බලා සිටින්නවුන්ගේ අහිමි වීම මුලු මහත් රටටම ඛේදවාචකයක් බවට පත් විය යුතු ය.

2018.06.18 වන දින කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ සිදු වූ මරණය මා හට දැනුනේ ඉදිරිය ගැන මහා බියකි. මේ අහිමි වූ සහෝදරයාගේ මරණය සැමරීමට ලියන ලිපියක් නොවන්නේ ය. මෙය වගකීම් සහගත වර්තමානයක් බිහි කිරීමේ අවශ්‍යතාවය කියාපෑමට දරණ උත්සහයකි. අනාගතය යහපත් වන්නටනම් වර්තමානය වගකීම් සහගත විය යුතු ය.

විශ්ව දැනුම ඒකරාශි කරන තෝතැන්නක් වන විශ්වවිද්‍යාල භූමිය ආරක්ෂිත බව හා සිසුන් පිළිබඳව යොමු කරන අවධානය මීට වඩා සරු එකක් විය යුතු ය. මක්නිස්සදයත් මේ නිර්මාණය කරන්නේ රටේ අනාගතයයි. ඒ වෙනුවෙන් කැප වී වැඩ කිරීම වගකීම් සහගත ප්‍රජාවකගේ යුතුකම බවට පත් වෙයි. ලෝකය ඉතා ඵලදායී යහපත් නිර්මාණශීලී තැනක් ලෙස විතැන් කිරීමට අවශ්‍ය වටපිටාව මේ භූමිය තුළ සැකසී තිබීම අනිවාර්ය කරුණකි. විදුලි සැර වැදී 18 වන දින මිය ගිය සොහොයුරාගේ මරණය තවමත් සිත් තැවුලට පත් කරන්නේ ඔහුට ජීවත් වීමට ඇති අයිතිය තිබියදී නිකරුනේ මිය යෑමට සිදු වීමයි. නිවැරදි ආරක්ෂිත විදුලි රැහැන් පද්ධතියක් තිබුනානම් මෙම අකාලයේ සිදු වූ මරණය නවතා ගැනිමට හැකිය. විශ්වවිද්‍යාලයක්  පුද්ගලයයෙකුගේ අධ්‍යාත්මික තත්වය හා කායික ආරක්ෂාව පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීම ඉතා වැදගත් වෙයි. ඒ කෙසේ නමුත් පවතින සමාජ ක්‍රමයත් සමඟ ඒ දෙක කෙරෙහිම අවධානයයොමු කිරීම සම්බන්ධයෙන් ගැටලු රාශියක් පවතිනු ඇති. ජීවිතයක් නැවත ලබා ගත නොහැකි ය. එබැවින් යළි යළිත් සිහියට නගා ගත යුත්තේ ආරක්ෂිත ක්‍රියාමාර්ග සියලුම අවස්ථාවන්හි යොදා ගැනීමයි. අහිමි වන ජීවිත වල වටිනාකම මේ මොහොතේ නොදැනුනත් යම්කිසි මොහොතක දැනෙනවා නියත ය.1983,1988 -89, කාල වකවානු වලදී නැති වූ තරුණ ජීවිත මේ මොහොතේදී ක්‍රියාත්මක වී තිබුනානම් මීට වඩා යහපත් රටක් අපට උදා වනු ඇතැයි යන්න සැකයක් පවා මතු වන්නේ අන්න ඒ නිසාවෙනි. නැවත නැවතත් සිසුන්ගේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් වගකීම් සහගත වීම විශ්වවිද්‍යාල බලදාරීන්ගෙ යුතුකමකි.

මෙය අප විශ්වවිද්‍යාලය සතු පළමු ගැටලුවවත්, අවසන් ගැටලුවවත් නොවේ. තව තවත් ඉදිරියටත් ගැටලු නිර්මාණය වීමට බොහෝ ඉඩකඩ ඇත. එබැවින් ඒවා කල්තියා හඳුනාගෙන සෙසු ජිවීත වලටවත් වගකීම් සහගත වීම අනාගතය නිර්මාණය කිරීම සඳහා අත්‍යාවශ්‍ය කරුණකි. අපිරිසිදු ජල ගැටලුව,,, මේ නිසා වසරකට රෝගී වන සිසුන් ප්‍රමාණය අපමණ ය. වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානය තුළ නිසි ප්‍රතිකාර නොතිබීම, අවශ්‍ය බෙහෙත් ද්‍රව්‍ය නොතිබීම,  අවශ්‍ය මොහොතේ දී වෛද්‍යවරුන් නොමැති වීම මේ ආකාරයේ බොහෝ ගැටලු රාශියක් නිර්මාණය වී ඇත.

ඒ අනූව අධ්‍යාපනික ක්‍රමයේ පවා වෙනසක් අපේක්ෂා කරන මොහොතක  බිල්ඩින් අලුතින් හැදුවට, ඒවා නැවත නැවත් ප්‍රතිසංස්කරණය කලාට, ටයිල් නිතර නිතර මාරු කරාට ශිෂ්‍ය ජීවිත වලට අවශ්‍ය ආරක්ෂාවක් නොමැත. පිට ඔපයට වඩා අභ්‍යන්තරය ඔපවත් විය යුතු ය. දැන්වත් ඇස් කන් ඇර සිසු අනාගතය දෙස මීට වඩා වගකීම් සහගතව යොමු විය යුතු කාලය එළඹ ඇති බව වැටහිය යුතු ය. ආචාර්යවරු, මහාචාර්ය වරු රටේ ඉහළ තැන් වල තනතුරු දරනවා, තනතුරු ගන්නවා. නමුත් සැබෑ අවශ්‍යතාවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමක්වත් මේ උගත් බුද්ධිමතුන්ගෙන් පෙනෙන්නට නොමැත. අවශ්‍යතාවය කුමක්ද යන්න පැහැදිලි වුවත් ඔවූහු පොදු අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් පෙනී නොසිටින්නේ මන්ද යන්න සිතිය යුතු ය. එබැවින් අනාගතය නිර්මාණය කිරීම යනු බැරෑරුම් රාජකාරියකි.

පෝලන්ත මාධ්‍ය ආචාරධර්ම

පෝලන්තයේ මාධ්‍ය ක්‍රියාකාරීත්වය වඩා පලදායී සන්නිවේදන කාර්යක් සහ ආචාරධර්ම මත පදනම්  වීමක් සිදු  කරනවා ද යන්න ඔබ දැනුවත් ද ?

මුද්‍රිත මාධ්‍ය

පෝලන්තයේ ජාතික සහ කලාපීය පුවත්පත්, සතිපතා, මාසික සඟරා සහ විශේෂිත පුවත්පත් ඇතුළු පුවත්පත් 5000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් ඇත. පෝලන්ත පුවත්පත් කිසිවක් ඉරිදා හෝ දහවල් ප්‍රකාශයට පත් නොකෙරේ. ඒ වෙනුවට, පෝලන්ත දිනපතා සතිඅන්ත සංස්කරණ වලට වඩා සැළකිය යුතු ඉහළ සංසරණයක් ඇති බව සතිඅන්ත නිකුත් කරන ලදි.
2009 මුද්‍රණ පාඨක සමීක්ෂණයක දී, පෝලන්තයේ සියයට 80 ක් කියා ඇත්තේ ලිඛිත පුවත්පත් කියවීමට රුචි බවයි. දිනපතා කියවීමට සියයට 42ක් කැමති බව ප්‍රකාශයට පත් විය. මාසික කාන්තා සඟරාව සියයට 32 ක් කියවන බව සඳහන් කරතිබේ. විශෛ්ෂිත පුවත්පත් ප්‍රචාරකයන්ගෙන් සියයට 29 ක් නිතිපතා කියවා තිබුණි. :(Macroscope OMD/OMG Metrics)
පෝලන්ත පුවත්පත් වෙළඳපොළේ මෑත කාලීන ප්‍රවණතාව වන්නේ නොමිලේ ජාතික පුවත්පත් ලබාදීමේ ජනප්‍රියත්වය වැඩි වීමකි.
පෝලන්ත සඟරා අංශය ප්‍රේක්ෂකයන් හා මාතෘකා අනුව ඛාණ්ඩ වලට බෙදිය හැකිය. මෙම ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂතාවයක් පවතී. එහෙත් කාන්තා සහ මතවාදී සඟරාවල ආධිපත්‍ය අඛණ්ඩව පවතී. ජනමත අනූව එහි වඩාත් බලවත් වන්නේ පොලිතිකා සහ ව්ප්රස්ට් (200,000 කට අධික සංසරණයන් සහිත) ය.
ජාතික හා කලාපීය දිනපතා පුවත්පත් විකුණුම ක්‍රමයෙන් අඩුවෙමින් තිබේ. 2009 වසරේ මුල් භාගය ජාතික පුවත්පත් සඳහා සියයට 7 ක අඩු වීමක් සහ පෙර වසරට සාපේක්ෂව කලාපීය පුවත්පත් සඳහා සියයට 14 ක අඩු වීමක් දක්නට ලැබේ. (Wirtualne Media) එම කාල සීමාව තුළ පෝලන්ත මුද්‍රිත පුවත්පත් වෙළඳපොළ වෙළඳාම්වල ප්‍රතිශතය සියයට 19.6 ක් (දිනපතා පුවත්පත් සඳහා සියයට 25 ක්) විය. මුළු පෝලන්ත මාධ්‍ය ප්‍රචාරක ආදායම 2009 දී යුරෝ බිලියන 1.58 ක් කරා ළඟා වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

ගුවන්විදුලිය

සම්පූර්ණ ආවරණ කලාපය තුළ සියයට 80 ක් ගුවන් විදුලියට ඇහුම්කන් දී ඇත. දිනකට පැය තුනකට වඩා වැඩි කාලයක් ගුවන් විදුලි පණිවිඩයට ඇහුම්කන් දෙන බව පවසන්නේ අඩක් පමණ වන බවයි. පොදු ගුවන්විදුලි විකාශකය හැරුණු විට පෝලන්තයේ බලපත්‍රලාභී වාණිජ හෝ පෞද්ගලික ගුවන් විදුලි විකාශන යන්ත්‍ර 255 ක් :(KRRiT) ඇත.
පෝලන්ත රාජ්‍ය ගුවන්විදුලි විකාශකය zPolskie Radio (PR) S.A.Z රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරය සතු ය. ජාතික ගුවන් විදුලි නාලිකා පහක් ක්‍රියාත්මක කරයි. පළමු වන වැඩසටහන සාමන්‍ය ලෙස පවතී. දෙවන වැඩසටහන ඉහළ සංස්කෘතියක් සඳහා කැපවෙයි. තුන්වන වැඩසටහන ප්‍රවෘත්ති සේවා සඳහා ප්‍රසිද්ධ වේ. Polskie Radio EURO තරුණ සවන්දෙන්නන් සහ රේඩියෝ පාර්ලිමේන්තුව ඔස්සේ පාර්ලිමේන්තු සැසිවාරය විකාශනය කරයි. 2009 වසරේ සමීක්ෂණයක්ට අනූව පළමුවන සහ දෙවන වැඩසටහන් මගින් වැඩිම ජනප්‍රිය හා ප්‍රසිද්ධ ගුවන්විදුලි නාලිකා බවට පත්වූ අතර මුළු ගුවන් විදුලි ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාව සියයට 12 හා සියයට 6.3 අතර වෙයි.
2008 දී පෝලන්ත ගුවන් විදුලි ප්‍රචාරණයේ ආදායම යුරෝ බිලියන භාගයකට ආසන්න විය. එය සමස්ත මාධ්‍ය ප්‍රචාරණ ආදායමෙන් සියයට 10 කි. 2009 වසරේ පලමු භාගයේදී පෝලන්ත ගුවන් විදුලි වෙළඳපොළ වෙළඳාම් කරන ලද ආදායම සියයට 7.5 කින් අඩු විය.

රූපවාහිනී

2009 වර්ෂයේ සමීක්ෂණයකින් හෙළි වූයේ සාමාන්‍යයෙන් පැය තුනක් සහ විනාඩි 42 ක් රූපවාහිනිය රූපවාහිනිය නරඹන බවයි :(TNS OBOP) පොදු රූපවාහිනී නිවේදකය හැරුණු විට, පෝලන්තයේ බලපත්‍රලාභී වාණිජ රූපවාහිනී විකාශන සපයන්නන් 213 ක්, 56 සැටලයිට් සහ කේබල් විකාශන යන්ත්‍ර 150 ක් (KRRiT) ඇතුළත් වේ.
පෝලන්ත රාජ්‍ය රූපවාහිනී විකාශකයා Telewizja Polska (TVP) S.A ග් මෙය රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරය සතුය. වෙනත් යුරෝපීය ප්‍රසිද්ධ ගුවන්විදුලි මාධ්‍යයකට වඩා වෙළඳපොළ ප්‍රමුඛයා වෙමින් පවතී. එහි නාලිකා වල ඒකාබද්ධ ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ දායකත්වය සමස්ත රූපවාහිනී ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ කොටසෙන් අඩකට වඩා වැඩි වේ.
ඡදකි්එ යුරෝපයේ තෙවැනි විශාලතම කේබල් රූපවාහිනී වෙළඳාම් වේ. එය 2009 දී මිලියන 4.5 ක් වන අතර, සැලකිය යුතු විදේශීය ප්‍රාග්ධනයක් සහිත විශාල සමාගම් වේ. 2009 වසරේ මුල් භාගයේදී පෝලන්ත ටීවී වෙළෙඳපොළේ ප්‍රචාරක ආදායම පෙර වසරට සාපේක්ෂව සියයට 8.2 න් පහත වැටී ඇත. මුළු පෝලන්ත මාධ්‍ය ප්‍රචාරක ආදායම 2009 දී යුරෝ බිලියන 1.58 ක් කරා ළඟා වනු ඇතැයි ඔවුන් අපේක්ෂා කෙරේ.

මාධ්‍ය සංවිධාන

ප්‍රවෘත්ති ආයතන

පෝලන්තයේ ප්‍රධාන ප්‍රවෘත්ති ආයතනය වන්නේ රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරය සතු පෝලන්ත පුවත්පත් ආයතනයයි. කතෝලික ප්‍රවෘත්ති ඒජන්සියේ zPolish EpiscopateZවිසින් පිහිටුවන ලද අතර, කතෝලික මාධ්‍ය තොරතුරු එක්රැස් කිරීම සඳහා විශේෂඥයෝ වූහ. වෙනත් මාධ්‍ය ආයතනවලට රේඩියෝ තොරතුරු ඒජන්සිය සහ ක්‍රීඩා තොරතුරු නියෝජිතායතනය ඇතුළත් වේ. කුඩා, පෞද්ගලික තොරතුරු සහ ඡායාරූප සේවාවන් ද පවතී.

වෘත්තීය සමිති

පෝලන්තයේ වෘත්තීය ජනමාධ්‍ය සංවිධාන 10 ක් ඇත. පෝලන්ත මාධ්‍ය සංගමය ීෘඡ සහ පෝලන්ත ජනරජයේ මාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමය යන දෙකම එකිනෙකට ගැටුම් පවතින විශාලතම දෙවැන්නයෝ වෙති. ඔවුන් ප්‍රධාන පෙලේ නගරවල ඔවුන්ගේ ප්‍රාදේශීය කාර්යාල පවත්වාගෙන යයි.

ජාතික මාධ්‍ය ප්‍රතිපත්ති

මාධ්‍ය ව්‍යවස්ථාව

පෝලන්ත ව්‍යවස්ථාව පුවත්පත්වල නිදහස සහතික කර ඇති අතර පුවත්පත් සඳහා වාරණය සහ බලපත්‍ර අවශ්‍යයතා ද තහනම් කර ඇත. ජාතික ගුවන් විදුලියේ ප්‍රධාන කාර්යය හා ප්‍රධාන වගකීම වන්නේ කතා කිරීමේ නිදහස, ගුවන් විදුලි හා රූපවාහිනිය පිළිබඳ තොරතුරු සහ මහජන උනන්දුව සුරක්ෂිත කිරීමයි.
පසුව පෝලන්ත පුවත්පත් නීතිය 1984 දී සංශෝධනය කරන ලදී. දිනපතා පුවත්පත්, වාර ප්‍රකාශන, පුවත්පත් ආයතන, රේඩියෝ හා රූපවාහිනිය සඳහා අදාළ වේ. ජනමාධ්‍ය ආරංචි මාර්ග (ජාතික ආරක්ෂාව සහ මිනීමැරුම් සම්බන්ධ සිද්ධීන් හැර) නීතිය පනවනු ලබන්නේ, අසත්‍ය හෝ වැරදි තොරතුරු නිවැරදි කිරීම සහ රජයේ පරිපාලනයේ නිල ප්‍රකාශයන් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සඳහා යි.
1992 විකාශන පනත, පසුව සංශෝධනය කරන ලද අතර පෝලන්තයේ මුළු විකාශන ක්ෂේත්‍රය නියාමනය කරනු ලබයි. මෙම පනත තීරණය කරනුයේ KRRiT හි පත්වීම් ආකාරය, විද්‍යුත් මාධ්‍ය  ප්‍රචාරකයන්ගේ සාමාන්‍ය කාර්යයන්, ප්‍රරසිද්ධ ගුවන්විදුලි සේවයේ තත්ත්වය, වාණිජ විකාශන බලපත්‍ර ලබා දීම, කේබල් සහ සැටලයිට් ජාල සේවා ක්‍රමලේඛන සේවාවන් ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීම සහ වැඩසටහන් වගකීම්. යුරෝපා සංගමයේ ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය ප්‍රතිපත්තිමය අවශ්‍යතාවයන් සහ රූපවාහිනී නොමිළේ ( නියෝගයේ අනුකූලතාවලට අනුකූල වීම සඳහා මෙම පනත 2004 දී සංශෝධනය කෙරිණි. එනිසා යුරෝපා සංගමයේ විදේශිකයින්ට සහ නේවාසිකයන්ට බලපත්‍ර ලබා දිය හැකි ය.

වගකීම් පද්ධති

පෝස්ට් පුවත්පත් ප්‍රකාශකයින් හා ප්‍රධාන වෘත්තීය පුවත්පත් සංවිධාන සමග එක්ව ඔවුන්ගේ වෘත්තීය ආචාරධර්ම සංග්‍රහ සකස්කර අභ්‍යන්තර අධිකරණ පද්ධතියක් ස්ථාපිත කර ඇත. පෝලන්තයේ මාධ්‍ය නිදහස උල්ලංඝනය කර ඇති අවස්ථා පිළිබඳ මාධ්‍ය නිදහස පිළිබඳ නිරීක්ෂණ කොට මධ්‍යස්ථානය වාර්තා කරයි.
මීට අමතරව, පොදු විකාශන යන්ත්‍ර ඔවුන්ගේම ආචාර ධර්ම පද්ධතියක් සකස් කර ඇත. මෙම සංග්‍රහයන් නිරීක්ෂණය කිරීම හා ආචාර ධර්ම කොමිසම සනාථ කිරිමේ බලතල නොමැත. නමුත් ඔඪඡ සහ ඡඍ අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලවල උපදේශන ආයතන ලෙස කටයුතු කිරීමට හැකි ය.
1995 දී පෝලන්ත මාධ්‍ය හිමිකරුවන් සහ වෘත්තිකයන් විසින් මාධ්‍ය ප්‍රඥප්තිය සම්මත කර මාධ්‍ය සම්මේලනය ස්ථාපිත කරන ලද අතර එමගින් ජනමාධ්‍ය ආචාරධර්ම සභාව පත් කරන ලදී. සභාව උපදේශක මණ්ඩලයකින් ප්‍රඥප්තිය සම්බන්ධ කාරණාවලට විසඳුම් ඉදිරිපත් කරයි.

2) පෝලන්ත ජනරජයේ ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ ආචාර ධර්ම පද්ධතිය
(1991 සැප්තැම්බර් මාසයේ පෝලන්ත ජනරජයේ ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ 3 වන සමුළුව විසින් සම්මත කරන ලද මෙම සංග්‍රහයේ මූලික වන්නේ වෘත්තීය සංගම්වල සාමාජිකයින්ට ්න්‍ඍඡ බැඳී ඇති ආචාර ධර්ම වීමයි.)
1)
මාධ්‍යවේදියෙකුගේ මූලික වගකීම වන්නේ සත්‍යය සොයා ගැනීම සහ එය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමයි. කරුණු හසුරුවීම නීති විරෝධී ය. කතුවරයා විසින් යම්කිසි විවේචනයක් හෝ උපකල්පනයක් කරන්නේනම් තොරතුරු පැහැදිලිව වෙන් කළ යුතුය. තොරතුරු සොයා බැලීමට විශේෂ සැලකිල්ලක් දැක්විය යුතුය. කතුවරයා ඔහුගේ/ඇයගේ මුලිකත්වය මත පදනම්ව තොරතුරු සාවද්‍ය  වුවහොත් තොරතුරු නිවැරදි විය යුතුය. කිසිදු චේතනාවක් නැත, පීඩන හෝ යෝජනා කිසිදු අසත්‍ය හෝ තහවුරු නොකළ තොරතුරු සාධාරණීකරණය නොකරයි.
2)
මාධ්‍යවේදියෙකු නිර්නාමිකව වෘත්තීමය රහස්යභාවය සුරැකිය යුතුය.
3)
පෞද්ගලික සාරධර්ම ආරක්ෂා නොකළ යුතුය. කෙසේ වුවද, මහජන කාර්යයක් ඉටු කරන පුද්ගලයන්ගේ පෞද්ගලික ජීවිතයට තොරතුරු ලබා දීම හෝ ඔවුන්ගේ පෞද්ගලිකත්වය පොදු ජීවිතයට හඳුන්වා දෙයි. මානව ගෞරවය ඉලක්ක කර ගන්නා හානිකර වචන භාවිතා කිරීම අපහසුය. මහජන මතය තුළ පුද්ගලයෙකුට අවමන් කිරීම හෝ අපකීර්තියට පත්කිරීමට හෝ හෙළිදරව් කිරීම පිළිබඳ අදහස් දැක්වීම. හෝ බ්ලැක්මේල් භාවිතා කිරීම.
4)
අදාළ අධිකරණ තීන්දුවට පෙර විත්තිකරුගේ වරද පිළිගැනීම අපහසු වේ.
5)
යුද්ධයට, ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන්, කෝපයට හෝ අපහාස කිරීම, ආගමික නොවන පුද්ගලයන් සහ නොඇදහිලිවන්තයන්, දේශප්‍රේමි හැඟීම්, මානව අයිතිවාසිකම්, සංස්කෘතික අනන්‍යතාවන් හෝ කාමුක දර්ශන ප්‍රචාරණය කරන ඕනෑම ප්‍රකාශනයක් සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම්.
6)
වෘත්තීය නිදහස අහිමි වීම සම්බන්ධයෙන් මාධ්‍යවේදියකු ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඔහු හෝ ඇයට අවසර නැත. තමන්ටම හෝ තම පවුලේ අයට හෝ ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සඳහා කිසිදු ලාභයක් බාර ගැනීම. ගුප්ත ප්‍රචාරණ ස්වභාවයෙහි ඇති ද්‍රව්‍ය ප්‍රකාශයට පත් කිරීම අපහසු වේ.
7)
හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම අත්‍යාවශ්‍ය ආචාරධර්මයක්. බාහිර හා සැඟවුනු ක්‍රියාකාරිත්වය මෙම ප්‍රමිතිය තුළ පිළිගත නොහැකි උල්ලංඝනයකි. වෙනත් වෘත්තියක පුද්ගලයෙකු වශයෙන් මාධ්‍යවේදියකුගේ කාර්යය සඳහා ද මෙය සිදු වේ. කර්තෘ හිමිකම් යනු ආරක්ෂාව යටතේ ය. ලිපි ලේඛන සංස්කරණය කළ යුතු ය. නැතහොත් ඔවුන්ගේ කතුවරුන්ගේ කැමැත්තෙන් තොරව භාවිතා කළ ද්‍රව්‍ය, තවත් පුද්ගලයෙකුගේ ජනමාධ්‍ය කර්තෘගේ අදහස් සූරාකෑමට ලක්විය යුතුය.

8)
ජනමාධ්යවේදී සගයකුට හෝ වෘත්තීමය බවක් නොතිබූ සාමාජිකයන්ගේ වෘත්තීයට හානියක් සිදුවන ක්‍රියාකාරකමක් තහනම් වේ. තවත් මාධ්‍යවේදියෙකුගේ තොරතුරු ප්‍රකාශයට පත්කිරීමේ අපහසුතාවයක් ඇති බව පිළිගත හැකි ය.
9)
ජනමාධ්‍යවේදී වෘත්තියෙහි ආචාරධර්ම වලට පටහැනි වුවහොත් එය නිල නියෝගයක් කිරීම සඳහා මාධ්‍යවේදියෙකු අපකීර්තියට පත්කරයි.
10)
මාධ්‍යවේදීන් අධිකරණය විසින් ඇස්තමේන්තුවක් ලබා ගැනීම සඳහා ්න්‍ඍඡ පාඩු හා හානිවලට හෙළිදරව් කරන සංගමයේ ප්‍රඥප්තිය උල්ලංඝනය කිරීමකි.
11)
මාධ්‍යවේදී වෘත්තියේ අපකීර්තියට පත් කරන ඕනෑම හැසිරීමක් හෝ ක්‍රියාකාරකමක් පිළිගත නොහැකිය.
12)
ඵක්‍න්‍ හි අනාරක්ෂිත භාවය සඳහා, සැබැවින්ම වැරදිකරුවන්ගේ ගිණුම්. ඔහු නොදන්නා විට හෝ නිසි වැරැද්ද හෙළිදරව් කිරීමට කතෘ මණ්ඩලයට අවශ්‍ය නැති විට, එය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ද්‍රව්‍ය පිළිගත් පුද්ගලයා විසින් එය ගිණුම්ගත කරයි.
13)
ඵක්‍න්‍ සමග නොගැලපෙන ඕනෑම ක්‍රියාවක්, විශේෂිත නඩුව සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන් විසින් තීරණය නොකළහොත් හෙළිදරව් කිරීමෙන් පසු වසර පහකට පසුව දඬුවම් නියම කරනු ලැබේ.
14)
ඵක්‍න්‍ හි නියමයන් පිළිබඳ අර්ථ නිරූපණයට අදාළ සියලූ සැකයන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ මාධ්යවේදීන්ගේ යෝජනාව මගින් තීරණය කරනු ලැබේ.
15)
ඵක්‍න්‍ හි මූලධර්ම හා නියමයන් නොසලකා හැරීම සඳහා, මාධ්‍යවේදියාට උසාවි දඬුවම් පමුණුවයි. වරද පෝරමයට හා වරදට හසු වීමේ වරදට දඬුවම් දීමෙන්, ප්‍රතිඥා දීමෙන්, සාමාජිකත්ව අයිතීන් අත්හිටුවීම සඳහා දඬුවම් ලබා දෙයි.

3) පෝලන්ත ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ ආචාරධර්ම සංග්‍රහයේ වැදගත්කම

පෝලන්තය සිය මාධ්‍ය ව්‍යාපාරය උදෙසා සාධාරණ ක්‍රියාවලියකට දායක වීම අරමුණ කොටගනිමින් විවිධ ආකාරයේ නියාමනයන් ජනමාධ්‍යවේදීන් සඳහා යොදාගනු ලබයි. මේ අතර ස්වයං නියාමනයන් ද තිබීම තවත් විශේෂත්වයකි. පෝලන්තය විවිධ ආයතන ඔස්සේ මාධ්‍ය ආචාරධර්මයන් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබයි. මේ අතර ජනමාධ්‍ය ආචාරධර්ම සංග්‍රහය වෙයි. මෙය මාධ්‍ය සදාචාර ප්‍රඥාප්තියේ හා මාධ්‍යවේදීන්ගේ ජාත්‍යන්තර සම්මේලනයේ ප්‍රකාශය කි :ීෘඡ*. ඊට අමතරව මාධ්‍ය සදාචාර ප්‍රඥාප්තිය යනුවෙන් ද ආචාරධර්ම පද්ධතියක් ක්‍රියාත්මක වෙයි. මෙහිදී වඩා වැදගත් වන්නේ පෝලන්ත ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ ආචාරධර්ම සංග්‍රහය යි.
ශ්‍රී ලංකාව තුළ මාධ්‍ය ආචාරධර්ම ලෙස ක්‍රියාත්මක වන්නේ,
■ පුවත්පත් මණ්ඩල කොමිසන් සභාව (මෙය අද වන විට යාවත්කාලීන නොකරන ලද හා ක්‍රියාත්මක නොවන එකක් බවට පත්ව ඇත.)
■ පුවත්පත් නියාමන කොමිසම (මෙය අද වන විට යාවත්කාලීන වී ක්‍රියාත්මක වෙයි.)
■ රූපවාහිනි ආචාරධර්ම පද්ධතිය (ජාතික රූපවාහිනියට පමණක් ක්‍රියාත්මක වෙයි.)
මේ ආකාරයේ ආචාරධර්මයන් කීපයක් ක්‍රියාත්මක වෙයි. නමුත් පෝලන්තයේ මෙම තත්වය බොහෝ දුරට වෙනස් ආකාරයක් ගන්නා බව එය අධ්‍යයන කිරීම තුළින් පැහැදිලි වනු ඇති.
පෝලන්තයේ පූර්වෝක්ත ආචාරධර්ම සංග්‍රහය එකී මාධ්‍ය වේදීන් සඳහා වඩා වැදගත් එකක් බවට පත් වෙයි. පෝලන්තය තුළ ක්‍රියාත්මක වන මෙම ක්‍රියාවලිය සඳහා ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයට බැඳී ඇති සියළු මාධ්‍යවේදීන් වගකිව යුතු වෙයි. පොල්ලන්තයේ බොහෝ ජනමාධ්‍යවේදීහු මෙම සංගමය හා බැඳී පවතී.
ආචාරධර්ම සංග්‍රහයේ පළමු වන වගන්තියේ සිට 12 වන වගන්තිය දක්වා සඳහන් වන්නේ මාධ්‍යකරුවන් සතු වගකීම් හා යුතුකම් පිළිබඳව යි. ඊට අමතරව පිළිපැදිය යුතු හා අනුගමනය කළ යුතු කරුණු කීපයක් පිළිබඳව ද අවධානය යොමු කරයි.
13 වන වගන්තියේ සිට 15 වන වගන්තිය දක්වා එම කරුණු හා නියාමනයන් උල්ලංඝනයයේ දී දඬුවම් ලබා දීම සම්බන්ධයෙන් කරුණු ඉදිරිපත් කරයකෙසේ වෙතත් ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් මණ්ඩල කොමිසමේ හා පුවත්පත් නියාමන කොමිසම තුළ එකී ආචාරධර්ම කඩ කිරීමේදී දඬුවම් පැනවීම හා එම දඬුවම් මොනවාද යන්න නිරවුල්ව සඳහන් කර තිබේ. නමුත් පෝලන්ත ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ ආචාරධර්ම සංග්‍රහයේ එවන් නිවරවුල් දඬුවම් පිළිබඳ කරුණු දැක්වීමක් දක්නට නොලැබේ.
මෙම ආචාරධර්ම සංග්‍රහයේ පළමුවන වගන්තියේම සඳහන් වන්නේ තොරතුරු වල නිවැරදි බව හා සත්‍යතාවය පිළිබඳවයි.

“1)

මාධ්‍යවේදියෙකුගේ මූලික වගකීම වන්නේ සත්‍යය සොයා ගැනීම සහ එය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමයි. කරුණු හසුරුවීම නීති විරෝධී ය. කතුවරයා විසින් යම්කිසි විවේචනයක් හෝ උපකල්පනයක් කරන්නේනම් තොරතුරු පැහැදිලිව වෙන් කළ යුතුය. තොරතුරු සොයා බැලීමට විශේෂ සැලකිල්ලක් දැක්විය යුතුය. කතුවරයා ඔහුගේ/ඇයගේ මුලිකත්වය මත පදනම්ව තොරතුරු සාවද්‍ය  වුවහොත් තොරතුරු නිවැරදි විය යුතුය. කිසිදු චේතනාවක් නැත, පීඩන හෝ යෝජනා කිසිදු අසත්‍ය හෝ තහවුරු නොකළ තොරතුරු සාධාරණීකරණය නොකරයි.”
ජනමාධ්‍යවේදීයෙකුගේ ප්‍රධාන වගකීම වන්නේ නිවැරදි තොරතුරු සමාජයට රටට ලබා දීම හා විශ්වාසනීය මාධ්‍ය ව්‍යාපාරයක් ගෙන යෑමයි. ඊට අමතරව එම තොරතුරු නැවත නැවත පිරීක්සීම හා වගකීම් සහගත තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීමක් මාධ්‍යවේදියා අතින් සිදු විය යුතු ය. එහිදී මෙම වගන්තිය මාධ්‍යවේදීන් වෙත ඉතා වැදගත් එකක් බව කිව හැකිය.
දෙවන වගන්තිය ඔස්සේ පැහැදිලි කරනු ලබන්නේ වෘත්තීමය රහස්‍ය බාවය සුරක්ෂිත කිරීමකි. මෙම සංගමයේ සිටින සියළුම සාමජිකයින් පාහේ සිය වෘත්තීය ගරුත්වයකින් යුතුව ඉටු කළ යුතු අතර එය දේව කාරිය මෙන් සැලකිය යුතු ය. ඒ අනූව වෘත්තීමය රහස්‍ය බාවය වැදගත් වන්නේ ය. කෙසේ නමුත් තුන් වන වගන්තිය ඉතා වැදගත් වේ.

“3)

පෞද්ගලික සාරධර්ම ආරක්ෂා නොකළ යුතුය. කෙසේ වුවද, මහජන කාර්යයක් ඉටු කරන පුද්ගලයන්ගේ පෞද්ගලික ජීවිතයට තොරතුරු ලබා දීම හෝ ඔවුන්ගේ පෞද්ගලිකත්වය පොදු ජීවිතයට හඳුන්වා දෙයි. මානව ගෞරවය ඉලක්ක කර ගන්නා හානිකර වචන භාවිතා කිරීම අපහසුය. මහජන මතය තුළ පුද්ගලයෙකුට අවමන් කිරීම හෝ අපකීර්තියට පත්කිරීමට හෝ හෙළිදරව් කිරීම පිළිබඳ අදහස් දැක්වීම. හෝ බ්ලැක්මේල් භාවිතා කිරීම.”
පොදු සමාජ මතයක් ඉදිරිපත් කිරීම ආචාරධර්ම පද්ධතියක තිබිය යුතු අංගයකි. පෞද්ගලික තොරතුරු කිසිසේත්ම සමාජ මතයකට නොගැලපේ. එබැවින් ජනමාධ්‍යවේදියා ඒ පිළිබඳ වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු වේ. මෙහිදී සඳහන් කරන අනෙක් කාරණය වන්නේ පුද්ගලයාගේ ගෞරවය ආරක්ෂා කිරීමයි. මෙහෙදී ඉතා පැහැදිලිව එම ගෞරවය ආරක්ෂාකරන සීමවන් පෙන්වා දී තිබේ.
 වචන
 අවමන් කිරීම
 අපකීර්තියට පත් කිරීම
 බිය වැද්දීම්
යනාදීය සීම ලෙස සඳහන් කර ඇත. ඒ අනූව වඩා වැදගත් වන්නේ තොරතුරු වල ගුණාත්මක බව පමණක් බැව් මෙම වගන්තිය ඔස්සේ පෙන්වාඩී ඇත.
පෝලන්තයේ ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ ආචාරධර්ම සංග්‍රහයේ තවත් වැදගත් වගන්තිය වන්නේ පස්වන වගන්තිය යි.

“5)

යුද්ධයට, ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන්, කෝපයට හෝ අපහාස කිරීම, ආගමික නොවන පුද්ගලයන් සහ නොඇදහිලිවන්තයන්, දේශප්‍රේමි හැඟීම්, මානව අයිතිවාසිකම්, සංස්කෘතික අනන්‍යතාවන් හෝ කාමුක දර්ශන ප්‍රචාරණය කරන ඕනෑම ප්‍රකාශනයක් සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම්.”
මෙහිදී කාරණා කීපයක් එකවර සඳහන් කර ඇත. මෙය සමාජ, සංස්කෘතික පසුබිමක සිට විග්‍රහ කිරීමක් සිදු කරයි. ඊට අමතරව ජනමාධ්‍යවේදියාගේ විනීත බව තහවුරු කිරීමෙහිලා ද වැදගත් වගන්තියක් ලෙස සැලකිය හැකිය. මෙම වගන්තිය ඔස්සේ පහත සඳහන් කරුණු කීපය නියාමනය කර ඇති අතර ඒවා පැහැදිලි අර්ථ ගන්වා ඇත.
 යුද්ධය
 ප්‍රචණ්ඩත්වය
 කෝපය
 අපහාස කිරීම
 ආගමික නොවන පුද්ගලයින් ගැන
 නොඇදලිවන්තයින්
 දේශප්‍රේමි හැඟීම්
 මානව අයිතිවාසිකම්
 සංස්කෘතික අනන්‍යතාවයන්
 කාමුක දර්ශන
යනාදීය වාර්තා කිරීම සම්පූර්ණයෙන් තහනම් කර ඇත. මෙහිදී ලේ පෙන්වීම, ලිංගිකත්වය යනාදී කාරණා වැදගත් කොට සැලකේ.
හයවන වගන්තියෙන් සඳහන් කරන්නේ පුද්ගලික ලාභ ලබා ගැනීම තහනම් බවයි. තෑගීබෝග හා අනෙකුත් මුදල් සම්බන්ධ පැසසුම් ලබා ගැනීම මාධ්‍යවේදීයෙකුට ඔබින නොවන බව සඳහන් කරයි. එහිදී ඔහුගේ හෝ ඇයගේ පවුල පිළිබඳව ද අවධානය යොමු කිරීම තුළ මාධ්‍යවේදීයාගේ පුළුල් කොටසක් ආවරණය කොට ඇති බව පැහැදිලි වේ.
ජනමාධ්‍යවේදියෙකුට තවත් වැදගත් කරුණක් වන්නේ හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීමයි. මේ සම්බන්ධයෙන් හත්වන වගන්තිය ඉතා අපූරුවට සඳහන් කොට ඇත.

“7)

හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම අත්‍යාවශ්‍ය ආචාරධර්මයක්. බාහිර හා සැඟවුනු ක්‍රියාකාරිත්වය මෙම ප්‍රමිතිය තුළ පිළිගත නොහැකි උල්ලංඝනයකි. වෙනත් වෘත්තියක පුද්ගලයෙකු වශයෙන් මාධ්‍යවේදියකුගේ කාර්යය සඳහා ද මෙය සිදු වේ. කතෘ හිමිකම් යනු ආරක්ෂාව යටතේ ය. ලිපි ලේඛන සංස්කරණය කළ යුතු ය. නැතහොත් ඔවුන්ගේ කතුවරුන්ගේ කැමැත්තෙන් තොරව භාවිතා කළ ද්‍රව්‍ය, තවත් පුද්ගලයෙකුගේ ජනමාධ්‍ය කර්තෘගේ අදහස් සූරාකෑමට ලක්විය යුතුය.”
ලිපි ලේඛන හා කතෘ හිමිකම පිළිබඳව මෙහිදී කරුණු දක්වා ඇත. සෑම අයෙකුම බුද්ධිමය දේපළ සම්බන්ධයෙන් සිය අවධානය යොමු කළ යුතුව ඇත. උපුටා ගන්නා යමක් වේද එය හිමිකම ආරක්ෂා කළ යුතු අතර නැතහොත් සංස්කරණය කිරීමද සිදු කළ යුතු බව මෙම වගන්තිය ඔස්සේ අවධානය යොමු කළ ඇත. මෙම වගන්තිය තුළ අනෙක් ඒවාට වඩා විශේෂත්වයක් දැකිය හැකිය. ඒ, වගන්තිය ආරම්භයේදී අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් බව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම සඳහන් කර තිබීමයි.
8 වන වගන්තියේ සිට 12 වන වගන්තිය දක්වා මාධ්‍යවේදීන්ගේ වෘත්තීමය බාවය පිළිබඳව අවධානය යොමු කරයි. එහිදී අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියාමාර්ගයන් හා මාධ්‍යවේදියාගේ අපකීර්තියට හේතු වන කරුණු සම්බන්ධයෙන් සඳහන් කරනු ලබයි.

13 වන වගන්තියේ සිට 15 වන වගන්තිය දක්වා සඳහන් වන්නේ මාධ්‍ය ආචාරධර්ම උල්ලංඝනය කිරීමේදී දඬුවම් ලැබීම සම්බන්ධ ය. දඬුවම් ලබා දීමේදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ බලතල තිබීමද තවත් විශේෂතවයක් ලෙස දැකිය හැකිය. විශේෂයෙන් මෙම වගන්ති වල අන්තර්ගත කරුණු කීපයක් පවතී.
 වරදට හසුවීම හා එය ඔප්පු වීමට ගත වන කාලය තුළ දඬුවම් නියම කිරීම.
 සියළු තීරණ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ මාධ්‍යවේදීන්ගේ තීරණ අනූව සිදු වෙයි.
 වරදට හසු වූ අයෙකු යොජනාවකින් හෝ ප්‍රතිඥා දීමෙන් තනතුර අහෝසි කළ හැකිය.
පහත වගන්තිය මඟින් මේ බව වඩා හොඳින් පැහැදිලි වනු ඇති.

“15)

ඵක්‍න්‍ හි මූලධර්ම හා නියමයන් නොසලකා හැරීම සඳහා, මාධ්‍යවේදියාට උසාවි දඬුවම් පමුණුවයි. වරද පෝරමයට හා වරදට හසු වීමේ වරදට දඬුවම් දීමෙන්, ප්‍රතිඥා දීමෙන්, සාමාජිකත්ව අයිතීන් අත්හිටුවීම සඳහා දඬුවම් ලබා දෙයි.”
මෙසේ දඬුවම් සම්බන්ධයෙන් යම් ආකරායක අවබෝධයක් වන අයුරින් ආචාරධර්ම පද්ධතිය සකස් කර ඇති බව පෙනේ.
පෝලන්තය සිය මාධ්‍ය මෙහෙයවීම සඳහා ගෙන ඇති ක්‍රියාමාර්ග වඩා වැදගත් ඒවා බව මෙහිදී අපට පැහැදිලි කරගත හැකිය.


4) නිගමනය
මාධ්‍යවේදියා යනු නිරන්තර තොරතුරු ගවේෂණය කරන්නෙකු ය. ඔහු ඔහුට අවශ්‍ය වන්නේ කුමන තොරතුරුක ද එය ලබා ගැනීම සූදානම්ව සිටී. මාධ්‍යවේදියා බලාපොරොත්තු වන්නෙ සිය නිදහස ඔස්සේ ගමන් කිරීමට ය. නමුත් ඔහුගේ එම නිදහස සීම විය යුතු අවස්ථාවන් ද තිබේ. ගුණාත්මක වාර්තාකරණයක් අපේක්ෂා කරන සමාජයක් තුළට එකී නිදහස සීමා කිරීමක් ද අවශ්‍ය වෙයි. එබැවින් පොදු සම්මතයකින් යුතුව වෘත්තීමය වශයෙන් නියාමනයක් සිදු කර එයට නීතිමය අවශ්‍යතාවයක් ද ගෙන එයි. මෙය වර්තමානය වන විට ආචාරධර්ම ලෙස පරිවර්තනය වී ලෝකය පුරා විහිදී ඇති බව රටවල් පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීමේ දී පැහැදිලි වේ.
පෝලන්තය සිය ආචාරධර්ම පද්ධතිය වැදගත් බාවයකින් යුතුව නිරූපණය කිරීමක් සිදු කරයි. මාධ්‍යවේදියා යනු කවුද, ඔහු කුමක් කරන්නෙක් ද, අවශ්‍යතාවය කුමක් ද, සමාජ වටපිටාව කුමක්ද යන්න පූර්වෝක්ත ආචාරධර්ම සංග්‍රහය ඔස්සේ නිරූපණය කර තිබේ. නිදහස මත රැඳී තිබෙන සීමවන් පිළිබඳව ඉතා හොඳින් අවධානය යොමු කිරීමට මෙය සමත් වී ඇත.
මීට අමතරව වගකීම් සහගත මාධ්‍ය ව්‍යාපාරය තුළ තිබිය යුතු ගුණාංග පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීම හා අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියාමාර්ග සම්බන්ධයෙන් ද අදහස් දැක්වීමක් මෙදි දී සිඩු කර ඇත. ඒ අනූව මාධ්‍යවේදියා සිය සීමාව තුළ කටයුතු කළ යුතු ආකාරය නිරවුල්ව පෙන්නුම් කරන අතර අනෙක් පැත්තෙන් මාධ්‍යවේදියාව අනවශ්‍ය ලෙස සීමා කිරීමක් සිදු කර ඇත්ද යන්න අදහස් මතු කළ හැකිය.

මිකී මවුස්

ඔබ දන්නවාද අපි හැමෝම අදරය කරපු මිකී මවුස් ගේ උපත ගැන....????

මිකී මවුස් සංකල්පීය කලාව වෝල්ට් ඩිස්නි ෆැමිලි සමාගම විසින් 1928 දී නිරූපණය කරයි. මූසිකයෙකු ඔස්සේ නව කලාවක්, සංකල්පීය කලාවක් විකාශනය කිරීම ඩිස්නි සමාගමේ කාර්යභාරය බවට පත් විය. ලොකයේ දැවැන්ත සිනමා නිර්මාණ සමාගමක් ලෙස වර්තමානයේ ප්‍රසිද්ධ වීමට මිකී මවුස්ගේ ආගමනය දැඩි ලෙස බලපාන්නට ඇත.


මිකී මවුස් නිර්මාණය කරන ලද්දේ Oswald The Lucky Rabbit  සඳහා වන අතර , එය යුනිවර්සල් චිත්‍රාගාරය හරහා නිෂ්පාදිත චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෙකු වන චාල්ස් මින්ට්ස් සඳහා වූ ඩිස්නි චිත්රාගාරය විසින් නිර්මාණය කරන ලද කාටූන් චරිතයකි. 1928 වසන්තයේ දී, ශ්‍රේණිගත කිරීම් ශක්තිමත් වෙමින් ඩිස්නි, අයවැය වැඩි කිරීම සඳහා මින්ට්ට්ස් ඉල්ලා සිටියේය. එහෙත් වෝල්ට් විසින් සියයට 20 ක අයවැය කප්පාදුවක් ලබා ගැනීම සඳහා වෝල්ට් ඉල්ලා සිටියේ වෝල්ට් ඩීටීඩී ඩිස්නි මහතාට තම චරිතය හිමිකර ගෙන ඇති බවය. ඩිස්නිගේ වර්තමාන සේවකයින් බොහෝ විට ඔහුගේ නව ගිවිසුම සඳහා අත්සන් කර ඇති බව අනාවරණය කළේය. කෝපයට පත් ඩිස්නි, මෙම ගනුදෙනුව ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර, ඔහු ගිවිසුමට අනුව අවසන් ඔස්වර්ල්ඞ් කාටූන් නිෂ්පාදනය කිරීමට නැවතත් මින්ට්ස් ඩිස්නි ඔහුගේ කාර්ය මණ්ඩලය විසින් පාවාදීමේදී තැති ගත්තේය. මෙම නව ඩිස්නි ස්ටුඩියෝ මුලදී සජීවීකරණ ශිල්පී උබර් ඊවර්ක්ස් සහ විශ්වාසවන්ත ආධුනික ශිල්පී ලෙස් ක්ලාර්ක් අතර වෝල්ට් පක්ෂපාතීව සිටියහ. අත්දැකීම් වලින් ඩිස්නි ඉගෙන ගත් එක් පාඩමක් වූයේ ඔහු සිය සමාගම විසින් නිෂ්පාදනය කරන චරිත වලට සියළුම අයිතීන් හිමිවන බවට සෑම විටම වග බලා ගැනීමයි.
1928 වසන්තයේ දී, ඩිස්නි, නව චරිත අදහස් නිර්මාණය කිරීම සඳහා උබ් ඊවර්ක්ස් ඉල්ලා සිටියේය. සුනඛයන් සහ බළලුන් වැනි විවිධ සත්ත්වයන්ගේ විවිධාකාර විදියට හැඩගැසුණු නමුත් ඒවා කිසිවක් ඩිස්නි වලට අනුමත නොකළේ ය. ගැහැණු ගවයෙකු හා පිරිමි අශ්වයෙකු ද ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. පිරිමි ගෙම්බන් ද ප්‍රතික්ෂේප විය. පසුකාලීනව ඊවර්ක්ස්ගේ ෆ්ලයිප් ගෙම්බා මාලාවෙහි දක්නට ඇත්තේ ඒ ප්‍රතිකේෂ්ප වූ ගෙම්බායි. වොල්ට් ඩිස්නි මීයෙකුගේ ඡායාරූප කීපයක් දකින අතර මෝටිමර් මූසිකය , ඩිස්නිගේ චරිතය සඳහා ඔහුගේ නම වූ ඔහුගේ බිරිඳ වන ලිලියන් විසින් වෙනස් කරන ලදී, එය වෙනස් කිරීමට ඔහු ඒත්තු ගැන්වූයේ, අවසානයේ මිකී මවුස් විය. රංගන ශිල්පි මිකී රූනී පවසන පරිදි ඔහුගේ මිකී මැක්ගුයර්ගේ දවස්වල වෝර්ට් ඩිස්නි කාටුන් ශිල්පියා වෝනර් බ්රදර්ස් චිත්රාගාරයේදී හමුවූ අතර ඩිස්නි විසින් ඔහු විසින් මක්සි මවුස් නමැත්තෙකු ලෙස නම් කරන ලදී. කෙසේ වෙතත් මෙම ප්‍රකාශය ඩිස්නි ඉතිහාසඥයෙකු වන ජිම් කෝකීස් විසින් ඩිකී ඉතිහාසඥයෙකු වන ඩීරි කොර්සිස් විසින් මුළුමනින්ම එය ප්‍රතිකේෂ්ප කර හරියි.

මිකී මවුස්ගේ හිසෙහි කොටස සංකේත රූපයක් බවට පත් විය. මීට පෙර වසර පුරාම මිකීගේ සැලැස්ම ඔස්වෝල්ඞ් වෙත දරුණු සමානකම් දැක්වීය. කන්, නාසය සහ වලිගය සහ ඩිස්නි සේවකයින් වන ජෝන් හෙන්ච් සහ මාක් ඬේවිස් මෙම නිර්මාණය කිරීම ඩිස්නිගේ සාර්ථකත්වයට හේතු වූ අතර මිකී ප්‍රේක්ෂකයන්ට වඩාත් ප්‍රියජනක එකක් විය. මිකීගේ රවුම් හැඩයෙන් යුත් ඔහුගේ කන් ඉතා පැහැදිලිව පෙනේ. 1940 ගණන්වල සජීවීකරණයේදී මිකීගේ කන් වඩාත් යථාර්ථවාදී දෘෂ්ටිකෝණයකින් දිස්විය විය. මක්වයි (මිකී) පහසුවෙන් ප්‍රේක්ෂකයන්ට හඳුනාගත හැකි අතර ඔහුගේ කන් නිල නොවන වෙළඳ ලකුණක් බවට පත් කළේය.

1938 දී ෆි්රෙඞ් මූර් විසින් මිකීගේ සිරුරේ හැඩයන් නිර්මාණය කරන ලද කුරුල්ලෙකුගේ හැඩයෙන් නිර්මාණය කරන ලදුව පසුව පිඩැස් හැඩැති මෝස්තරයකට නැවත සංකලනය විය.මිකීගේ අත් දෙකේ ඇඟිලි තුනක් සහ මාපට ඇඟිල්ලක් පමණක් ඇත. ,කලාත්මක හා මූල්‍යමය තීරණය යන දෙකම ඩිස්නි ඉතා හොඳට ක්‍රියාත්මක කර ඇත. මිනිත්තු එකහමාරක් හා කෙටි කාලයකදී ස්ටුඩියෝ විසින් මිලියන ගණනක් උපයා ඇත. 1929 දී ඔපරි හවුස් චිත්‍රපටයේ මිකීට ඔහුගේ කළු පැහැති ශරීරයට එරෙහිව ස්වභාවිකව කළු අත්වලට ප්‍රතිවිරුද්ධ ආකාරයට සුදු අත්වැසුම් ලබා දුන්නේය. සුදු අත්වැසුම් යොදාගැනීම කාටූන් චරිත සඳහා බලගතු නිර්මාණයක් වී තිබුනි.

මිකීගේ මුල් පෙනුම, විශේෂයෙන්ම අත්වැසුම් සහ මුහුණේ ලක්ෂණ සමහරක්, මන්ස්ට්රල් දර්ශනවල භාවිතා කරන කළු පැහැති විකට රූප වලින් විකාශනය විය.
මිකීගේ අත්වැසුම් හා සපත්තු හැරුණු විට, ඔහු සාමාන්යයෙන් ඉදිරිපස ඇති විශාල බොත්තම් දෙකකින් යුත් කලිසමක් පැළඳ සිටී. මිකීව නිල් වර්ණයෙන් සජීවිකරණය තුළ දී නිරන්තරයෙන් දැකීමට පෙර, මිකීගේ කලිසම් රතු හෝ තද නිල් කොළ විය. මිකීගේ වර්ණ චිත්‍රපට පැමිණීමත් සමඟ කලිසම සෑම විටම රතු පැහැය. මිකී තම රතු වර්ණයෙන් සැරසී නොසිටි විට රතු පැහැති වස්ත්‍රයක්, රතු සැට්ටයක්, රතු පැහැති සළුවක්, රතු පැහැති කොට්ටයක් හෝ රතු කමිසයක් ඇඳගෙන සිටී. ඒ අනුව ඔහුගේ මූලික වර්ණය රතු බවට පත් විය.

 

Steamboat Willie හි මිකීගේ පළමු පෙනුම (1928)

Steamboat Willieපළමුවෙන් නිව් යෝර්ක් නුවර 1928 නොවැම්බර් 18 දින නිකුත් කරන ලදී. එය වෝල්ට් ඩිස්නි හා උබ් ඊවර්ක්ස් විසින් සම අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දකි. ජර්නි කැනන්, ලෙස් ක්ලාර්ක් , විල්ෆ්රඞ් ජැක්සන් සහ ඩික් ලන්ඩීගේ සහාය ඇතිව මෙම කෘතිය විකාශනය කර ඇත. මිකීගේ පාට හැඩය තහවුරු වූයේ මෙම චිත්‍රපටයෙන් පසුවයි.

1920 පමණ වන විට කාටුන් නිර්මාණය කිරීම ඇරැඹි තුබුනද ඩිස්නි විසින් නිෂ්පාදිත මිකීගේ කාටුන් තාක්ෂණය අතින් ඉහළ ඇති අතර හඬකැවීම ඉතා හොඳින් සිදු කොට ඇත. එදාට සාපේක්ෂව මිකීගේ කාටුන් විශේෂ වන්නේ එබැවිනි. 

Steamboat විලීගේ නිදහස් වීමෙන් පසුව ප්‍රේක්ෂකයින්ගේ විස්මිත අභිමතාර්ථයන් සඳහා ශබ්ද යොදා ගැනීමෙන් විශ්මයට පත් විය. ශබ්ද චිත්‍රපටි හෝ ,ටෝකියෝ, තවමත් නව්‍ය ලෙස සලකනු ලැබේ. 1927 ඔක්තෝබර් 6 වන දින එළිදැක්වුණු ‘ජෑස් සිංගර්’නාට්‍යයේ තිරගත වූ ප්‍රථම සිනමා දර්ශනය එළිදැක්විණි. එය සාර්ථක වූ වසරක් ඇතුළත බොහෝ ඇමෙරිකානු සිනමා ශාලා ශබ්ද සිනමා උපකරණ සවි කර ඇත. වෝල්ට් ඩිස්නි, මෙම නව ප්‍රවණතාවේ වාසිය ලබා ගැනීමට අපේක්ෂා කළ අතර, සාර්ථක ලෙස සාර්ථක වීමට සමත් විය. ඔවුන්ගේ නව නිකුතුව මිකීගේ සාර්ථකත්වය හා ජනප්‍රියත්වය වැඩිදියුණු කරන ලදී. 

වර්ණ චිත්‍රපට (1935- 1953)

 

මික්කි බෑන්ඞ් ප්රසංගය (1935) 

මයිකි පළමු වරට 1932 දී සම්මානයට පාත්‍ර වූ නර්තන ශිල්පියෙකුගේ වර්ණවලින් සජීවීව පෙනී සිටියද, 5 වන ඇකඩමි සම්මාන උළෙල සඳහා චිත්‍රපටය නිර්මාණය කරන ලද අතර මහජනතාවට එය නිදහස් නොකළේය. මිකීගේ නිල චිත්‍රපටයේ පළමු වර්ණ චිත්‍රපටය 1935 දී කතා බහට ලක්විය.  ඉන්පසු ජනතාව වෙත විවර කිරීමෙන් පසුව නැවත වරක් ප්‍රදර්ශනය කරන මෙන් ඉල්ලී ය. තරඟකාරී ලෙස ඩිස්නි සමාගම සිය මිකී චරිතය වැඩිදියුණු කරන්නට විය. 

මිකී නිර්මාණය කරන ලද ෆ්රෙඞ් මුවර් සජීවිකරු විසින් 1939 දී එය වඩා හොදින් දැක ගත හැකි විය. ඝන කළු ඇස් ඇති ද, මිකීට සුදු පැහැති ඇස්, යුරෝපියානු පාට පැහැති මුහුණක් සහ පෙයර් හැඩැති ශරීරයක් ලබා දෙන ලදී. 40 ගණන්වල දී ඔහු නැවත වරක් වයිට් වයිර්වින්ඞ් හි වෙනස් කළේය. දශක ගණනාවකට පසු අන්තිම වරට ඔහු සිය වලිගය භාවිතා කළ අතර, ඔහුගේ වලිගය අහිමි වූ අතර, ඉදිරි දර්ශනය හා වෙනස් ශරීර ව්‍යුහයක් වෙනස් වූ වඩා යථාර්ථවාදී පෙනුමක් ලැබීය. නමුත් මෙම වෙනස්කම් සිදුවන්නේ ඔහුගේ කලිසම හැරුණු විට , පොයින්ටර් , වෙත නැවත පැමිණීමට පෙර කෙටි කාලයක් සඳහා පමණි. 1950 ගණන්වල අවසාන කාටූන්හිදී, ඔහු තුළ ඉවත් කරන ලද ඇහිබැමි නැවත ලබා දුන්නේය.

රූපවාහිනිය හා පසු සිනමා 

1950 ගණන්වලදී මිකී, රූපවාහිනිය ඔස්සේ ඔහුගේ දර්ශනය වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. විශේෂයෙන්ම මිකී ‘මවුස් සමාජය’ සමඟ එය ප්‍රසිද්ධ විය. ඔහුගේ රංගන කාටූන් කලිසම් බොහොමයක් ‘ඉන්ක් ඇන්ඞ් පේන්ට් ක්ලබ්’ , ‘වෝල්ට් ඩිස්නි ඇන්තලෝවිස්’ රූපවාහිනී මාලාවේ විවිධාකාර රූපාකාරයන් සහ වීඩියෝ දර්ශන මත රූපවාහිනිය ඔස්සේ විකාශනය විය . මිකී 1983 දී මිකීගේ ‘නත්තල් කැරොල්’ සමඟ නාට්‍ය සජීවිකරණයට පැමිණියේය. මයිකල් චොකලට් ඩික්සන්ස්ගේ නත්තල් කැරලියේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ මිකී බොබ් ක්රැට්චයිට් නාට්‍යය රඟ දැක්වූයේය.  

 

දශක ගණනාවක් ඇතුළත මිකී මවුස් විසින් සජීවී ජනප්‍රියතාවය සඳහා බර්න්ස් බෙනී සමඟ තරග කළේය. එහෙත් 1988 දී මෙම ප්‍රතිවාදීන් දෙදෙනා අවසානයේ රොබර්ස් රබිට් විසින් රචනා කරන ලද රොබට් සෙම්බිකිස් ඩිස්නි සහ ඇම්බ්ලින් චිත්‍රපටය තිරගතකළේ ය. ඩිස්නි සහ වෝනර් යන දෙදෙනා විසින් ඉන් පසු ගිවිසුමක් ද අත්සන් කලේය. 

බොහෝ රූපවාහිනී වැඩසටහන් කේන්ද්රගත වී ඇත්තේ මිකී ලෙසයි. මිස්කි මවුස් වර්ඞ් (1999- 2000), ඩිස්නිගේ මවුස් නිවසේ (2001-2003), ඩිස්නි චැනල් හි මිකී මවුස් සමාජ ශාලා (2006-2016) සහ මිකී සහ රොඞ්ස්ටර් ධාවකයන් (2017). මේ සියල්ලට පෙර, මිකී, බොන්කර්ස් කථාංගයේ දී ඔබ නොපෙනෙන අයුරින් චරිතයක් ලෙස දැක්විය හැකිය. 

මේ වකවානුව තුළ චිත්‍රපට දෙකක් තුළ තරු ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ. එකක් වෝල්ට් ඩිස්නි වර්ල්ඞ් රිසෝට් හි මැජික් රාජ්‍යයේ තේමා උද්‍යානය මත පදනම් වේ. අනෙක් චිත්‍රපටය වෝල්ට් ඩිස්නි ඇනිමේෂන් ස්ටූඩියෝ ප්‍රවීන ශිල්පී බර්නි මැතිව්සන් විසින් මික්කි, ඩොනල්ඞ් සහ ගූෆී මත කේන්ද්‍රගත කර ඇති චිත්‍රපටයකි. මිකී මවුස් ජනප්‍රිය සංස්කෘතියේ තේමවක් බවට් පත් වන්නේ මෙකී පසුබිමක් තුළ හා මෙවන් අනාගතයක් තුළයි.

හඬ නළුවන් 

ආරම්භ පිළිබඳව කතා කරද්දී මිකී සිය ජනප්‍රියත්වය නිර්මාණය කරගනු වස් දැඩි ලෙස බලපානු ලැබූ සාධායක් ලෙස හඬ යොදා ගැනීම වැදගත් අංගයක් බවට පත් වෙයි.

 

වෝල්ට් ඩිස්නි 

මිකීගේ තිර රාමුවෙහි විශාල කොටසක් ඩිස්නි සමාගමේ හිමිකරුගේ කටහඬයි. 1928 සිට, වොල්ට් ඩිස්නි විසින්ම මිකී ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ ඩිස්නි විසින් මහත් අභිමානයකින් යුතුවයි. කෙසේ වෙතත්, 1946 වන විට ඩිස්නි ශබ්ද විකාශන කටයුතු කිරීම සඳහා ස්ටුඩියෝව මෙහෙයවීම සඳහා ඉතා කාර්යබහුල වෙමින් සිටි අතර, මිකීගේ කටහඬ තවදුරටත් ඔහුට කළ නොහැකි විය. ඔහුගේ සිගරට් පුරුද්ද වසර ගණනාවක් පුරා ඔහුගේ කටහඬට හානි වී ඇති බව අනුමාන කරයි. මයිකි සහ බෙන්ස්ටෝල්ක්ගේ විනෝදාස්වාදය හා විනෝදයෙන් තොරව පටිගත කිරීමෙන් පසු මිකීගේ කටහඬ ප්‍රවීන ඩිස්නි සංගීතඥයා හා නළු ජිමී මැක්ඩොනල්ඞ් වෙත භාර දෙන ලදි. මැක්ඩොනල්ඞ් විසින් රඟපෑවේ රඟපෑ සොඳුරු මාටින් වන අතර, 1970 ගණන්වල මැද භාගය වන විට ඔහු විශ්‍රාම ගන්නා තුරු හඬකැවීමේ නිරත විය. 

හිටපු හෝල්මාර්ක් ශිල්පියෙකු වොයින් ඇල්වින් මිකීගේ 1977 හා 2009 කාලයේ හඬ වේ. කෙසේ වෙතත්, ඉවාන් මිකී සඳහා නව නිල හඬ බවට පත්විය. 2009 දී ඇල්වින් මුල්ම පටිගත කිරීම්වලට ‘ඩිස්නි ක්රූස් ලයින්’, ‘මයිකී සෙල්ලම් බඩු’, ‘තේමා උද්‍යාන’ යන ඒවාට හඬ සැපයීය. රාජකීය ක්‍රීඩා මාලාවක් සහ මිකී මවුස් සමාජ ශාලාව සඳහා ඔහු මිකී ලෙස ප්‍රතිස්ථාපනය විය. ඔහුගේ පළමු වීඩියෝ ගේම්ස් හඬ මිකී මවුස් ගේ රාජධනිය සඳහා විය. මයිකිගේ චරිතය රඟපෑමේ දී මිකී ලෙස රඟපෑ පළමු සංගීත නළුවා වූ අල්වින්, ‘එපික් මිකී’ ගේ ගායනයෙහි මිකීගේ සංගීත වාදනය මෙන්ම ‘එපික් මිකී 2’ සඳහා ද හඬ ලබා දුන්නේ ය. ඇල්වින් මිකීගේ ප්‍රාථමික හඬ නළුවා වුවද, ඉතා හොඳින්ම ඔහු විසින් එය සිදු කර ඇත. වත්මන් එනම් 2013 දී මිකීගේ හඬ බවට පත් වන්නේ Chris Diamantopoulos ය.

ගුවන්විදුලි නලිකාවන්හි ඉතිහාසය

90 දශකයෙන් මෙහාට එසේත් නැතිනම් මෑත කාලීනව ගුවන්විදුලි ක්ෂේත්‍රයේ නව මංපෙත් පිළිබඳව විමසා බැලීමේදී එක් එක් ක්ෂේත්‍රයන් ඔස්සේ ඒ කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුව ඇති. එබැවින් සමස්තයක් ලෙස තෝරාගත් ගුවන්විදුලි නාලිකා කීපයකගේ ඓතිහාසික ස්මරණය අප එකී දශකයන් ඔස්සේ මේ දක්වා ඇතිකරගෙන ඇති ප්‍රවණතා ආශ්‍රියෙන් කතා කළ යුතුය. ප්‍රවණතාවයන්ගේ නිර්මාණාත්මක පසුබිම් ක්‍රියාවලියක් දැකීමට මේ ක්‍රියාවලිය තුළ ඒ සඳහා ඉතිහාසය යන කාරණය අනිවාර්යයෙන් අවශ්‍ය වන කරුණකි. කෙසේ වෙතත් නව ලෝකයට පියනගන පරම්පරාවක අලුත් පුරුක් ලෙස මෙකී කලාවන්ගේ ප්‍රවේශය දැන සිටීම යාවත්කාලීන බව කෙරෙහි උත්සාහගත ප්‍රයත්නයක් ලෙස හඳුන්වාදිය හැකිය.
                  90 දශකය යනු විකල්ප මාධ්‍යයන්ගේ ආගමනය සිදු වූ යුගයයි. 1971, 1983, 1988 වැනි කාල වකවානුවන්හි සිදු වූ භීෂණකාරී තත්වය, අරගල, කැරලි හේතු ප්‍රකාරයෙන් නිර්මාණය වූ නව ජන විඥානය කෙරෙහි නවතම ආකාරයේ බලපෑම ඇති වීමත් සමඟ සමස්ත තරුණ පරපුර වෙනස් ක්‍රමයක අපේක්ෂතාව ඉස්මතු කරනු ලැබීය. එක් රාමුවකට කොටු වී එහි ගමන් කිරීම විනා අන් යමක් නිර්මාණාත්මක පසුබිමකින් නොදැකීමේ හේතුව පදනම් කර ගනිමින් මෙකී විකල්ප වූ ශ්‍රව්‍ය කලාවක් ඒ කාලය තුළ බිහිවන්නට පටන් ගැනුනි. එම නිසා 90 දශකයෙන් මෙපිට කාලය යනු එකී සමාජීය පසුබිමක් සමඟ නව ප්‍රවණතාවයන් ගුවන්විදුලි ක්ෂේත්‍රය තුළ අත් කර ගත් අවදියකි.

ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාව

                 ලාංකීය ඉතිහාසය තුළ මුල් බැස ගත් හා මූල බීජය ලෙස හඳුනා ගන්නා ගුවන්විදුලි සංස්ථාව 1924 දී ගුවන්විදුලියක් ලෙස නිර්මාණය වන පළමු නාලිකාව බවට පත් වන්නේ ය. බි්‍රතාන්‍යය යුගය තුළ සිංහල ජනයාගේ හා එකල යම් යම් පරිපාලන නිළධාරීන්ගේ මැදිහත් වීම මත ගුවන්විදුලිය අවශ්‍යතාවය දැඩි ලෙස පෙන්වා දෙමින් 1920 හා 1924 යන කාලය තුළ සිදු කරනු ලැබූ යම් යම් පර්යේෂණයන් මූලික කර ගනිමින් 1924 වන විට ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාව බිහි වන්නේ ය. ලංකා ආධුනික සංගමය එහිදි වැදගත් වේ. ඊට ආමතරව එවකට සිටි එඞ්වඞ් හාපර් වැන්නවුන් ගුවන්විදුලියක අවශ්‍යතාවය පෙන්වා දී බලපෑම් කිරීමට උත්සුක විය. ඉන් අනතුරුව බි්‍රතාන්‍යයින් මේ සඳහා කමිටුවක් පත් කර මේ වෙනුවෙන් අවශ්‍ය පසුබිම සකස් කර නිර්ණය කර ගත් පසු ලාංකීය ප්‍රථම ගුවන්විදුලිය බිහි වන්නේ ය. මෙසේ කොළඹ රේඩියෝව ලෙස මුල් නාලිකාව බිහි වෙද්දී ඉන් එහාට අද වන විට ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවට අනුබද්ධිතව නාලිකා 8ක් ක්‍රියාත්මක වන බව කිව යුතුය. කෙසේ නමුත් ගුවන්විදුලියක් ලෙස පටන්ගත් දා සිට අද වන විට බොහෝ සේවාවන් නිර්මාණය වූ බව කිව යුතුය.
                ඒ අනූව පහත අකාරයට 90 දශ්කයෙන් පසු ගුවන්විදුලි සේවවන්ගේ විකාශය පහත ආකාරට අනුගත කළ හැක.
1990 - විදේශ සේවාවක් ලෙස කොළඹ ජාත්‍යන්තර ගුවන්විදුලි සේවාව
1991 – සංවර්ධන තොරතුරු ගමට රැගෙන යෑම සඳහා ග්‍රාමීය ගුවන්විදුලි සේවාව
1991 – කොත්මලේ ප්‍රජා ගුවන්විදුලි සේවය
1995 – විශ්ව ශ්‍රවණී ගුවන්විදුලි සේවය
1996 – දෙමළ වෙළෙඳ සේවය
1996 – ශ්‍රී ලංකා එෆ් එම් සේවය
1996 ලක්හඬ සේවය. මෙය බත්තරමුල්ල ස්වාධීන රූපවාහිනි සේවය සමඟ පසුකාලීනව ඒකාබද්ධ විය. අද වන විට එක් කොටසක් පෞද්ගලිකීකරණය වී ඇත.
2012 – ටයිම් රේඩියෝ සේවාව ආරම්භ කිරීම
              මේ ආකාරයකට ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයට වැදගත් වන අයුරින් මෙන්ම සමාජීය ජලයයක් මෙහි වැඩ කටයුතු සිදු කර ඇති අතර අද වන විට ගුවන්විදුලි සංස්ථාවට ඒකාබද්ධව පවතින සේවාවන් පහත ආකාරයට නම් කළ හැකිය.
සිටි එෆ් එම්
සිංහල ජාතික සේවය
සිංහල වෙළෙඳ සේවය
රේඩියෝ ශ්‍රී ලංකා
තෙන්ඩ්‍රල් එෆ් එම්
දෙමළ ජාතික සේවය
ආසියා සේවය
යාල් එෆ් එම්
              යනාදී ලෙස නාලිකාවන් බිහි වී ඇති බව කිව යුතුය. මෙසේ ඉතිහාසය තුළ සුවිශේෂී ස්ථානයක් හිමිකර ගනවා සේම 90 දශකයෙන් පසු බොහෝ වෙනස්කම් ඇති වී ඇති බවද කිවයුතුය. එකල දේශපාලන, සමාජීය හා ආර්ථික අංශයන්ගේ බලපෑම් මත මෙකී තත්වයන් එදා සිට අද දක්වා කාලය තුළ වෙනස් වන්නට ඇතැයි කිව හැක.

සිරස FM

                මෙකී පසුබිම තුළ විෂය ක්ෂේත්‍රයන් ගණනාවක විශේෂ ප්‍රවණතාවයන් කීපයක් ඇති වූ නාලිකාවක් ලෙස සිරස පෙ හඳුන්වා දිය හැකිය. ලංකාවේ විකල්ප ධාරාවේ ලෙස ඇති වූ ප්‍රථම පෞද්ගලික නාලිකාව වන්නේ සිරස පෙ නාලිකාව යි. සමස්ත ජන ජීවිත හැසිරීම් නව මානයකට රැගෙන යන්නට උත්සහ ගත් එමෙන්ම සාර්ථක වුනු නාලිකාවක් ලෙස හඳුන්වා දිය හැකිය. මහරාජා අයතනය විසින් 1994 මැයි මස 02 දින සිරස එෆ් නාලිකාව ආරම්භ කිරීමත් සමඟ ගුවන්විදුලි සංස්ථාව කෙරෙහි නව තාක්ෂණය බද්ද වන්නට පටන් ගැනුනි. මෙම නාලිකාවේ ආරම්භයත් සමඟ ගුවන්විදුලි ක්ෂේත්‍රයේ නව ගමනක් ඇරැඹුණා යැයි කීම වරදක් නොවේ. පෞද්ගලික ගුවන්විදුලි නාලිකාවන්ගේ ප්‍රථම නාලිකාව බවට පත් වන සිරස පෙ සමස්ත් ජන විඥානය කෙරෙහි ප්‍රබල බලපෑමක් කර ඇත. ඉන්දියානු පසුබිමක් සහිත ව්‍යාපාරිකයෙකුගේ මහාරාජා නැමති ආයතනය විසින් දියත් කර පෞද්ගලික අපේක්ෂා පෙරදැරි කරගනු වස් නිර්මාණය වුනු මෙම නාලිකාව අද වන විට ඉතා දියුණු තත්වයක පවතී. කෙසේ වෙතත් මහරාජා ආයතනය සිරස පෙ ඔස්සේ පටන් ගත් ගුවන්විදුලි ගමන් මගෙහි තවත් පියවර කීපයක් ලෙස ශැි ත්‍පල ීය්නඑයස ත්‍පල ශ ත්‍ප   හඳුන්වා දිය හැකිය. මෙසේ සමස්ත ගුවන්විදුලි ක්ෂේත්‍රයටම විශාල බලපෑමක් කළ මුල් ගුවන්විදුලි ලෙස ද මාහට නිර්ණය කළ හැකිය.


හිරු ගුවන්විදුලි නාලිකාව

විකල්ප ධාරාවේ ගුවන්විදුලි සේවාවන් බිහි වීමෙන් පසු පෞද්ගලික ගුවන්විදුලි සේවාවන් යනු ශ්‍රී ලාංකික සමාජය තුළ සාමාන්‍යකරණයට ලක් වූ ධූරාවලියක් විය. එකී තත්වය තුළ 1998 දී (්ඊක්‍ ඍ්ාසද බැඑඅදරන) හිරු ෆ්ම් නාලිකාව සමාජයට නව අර්ථයක් ලබා දෙමින් ස්ථාපිත වන්නේ ය. එසේ ස්ථාපිත වූ හිරු නාලිකාවේ අයිතිකරු හෙවත් එහි සභාපති ධූරය හොබවනේන් රේනෝ සිල්වා ය. ඓතිහාසිකගත කාරණා වැදගත් ලෙස අධ්‍යයනය සඳහා නොතිබුනත් අපහට තොරතුරු ලබා දුන්නවුන් පවසන්නට යෙදුනේ මෙහි නව්‍ය වූ අරමුණු රැසක් සමඟ මෙය ස්ථාපිත වූ බවයි.
මෙමෙ නාලිකාව මුලින්ම නිර්මාණය වන්නේ විනෝදාස්වාදය යන කරුණ මත පදනම්වය. ඊට අමතරව මේ වන විට සමාජ සත්කාර සඳහා නියෝජනය වන නාලිකවක් බවට පත්ව ඇත. මුල් කාලීන සමාජය තුළ එනම් 60 සහ 70 දශකයන් තුළ නොතිබුනු නව සමාජ පරිවර්තනයක් තුළ මෙවන් විනෝදජනක දෑ සමජය එකහෙලා පිලිගැනීමට මැලි වූයේ නැත. ඒ හෙතුව නිසාවෙන් අදවන විට මෙම නාලිකාව ඉතිහාසයට වඩා වැඩි ජනප්‍රියත්වයක් හිමි කරගෙන ඇත. හිරු නාලිකාව ආරම්භ වීමෙන් පසු එහි වර්ධනීය ස්වභාවයත් සමඟ එහා සම්බන්ධ වෙමින් මෙම සභාපති හා එහි මණ්ඩලයට අනුබද්ධ කොට ගනිමින් ඨදකා ත්‍පල ීමබ ත්‍පල ීදදරසහ්බ ත්‍පල ීය් ත්‍ප නාලිකාවන් බිහි විය. මෙම කාරණා 90 දශකයේ සිට මේ දක්වා කාලය තුළ වඩා ප්‍රවර්ධනීය කාරණා ලෙස සඳහන් කළ හැකිය.

දෙරණ ගුවන්විදුලි නාලිකාව

               මෙම නාලිකාව නිර්මාණය වන්නේ ඡදඇර යදමිැ ඛඑා නැමති ආයතනය හරහා ය. මෙම නාලිකා පෞද්ගලික ආයතන වේ. එමෙන්ම මේවා විශාල වියදමක් දරා කළ යුතු ඒවා මෙන්ම මේ සඳහා රජයෙන් අවසර පත් ලබා ගත යුතුය. මේ සඳහා විශාල ප්‍රාග්ධන පිරිවැයක් කළ යුතුය. මේය සේවයක් ලෙස පෙනුනද මේ සියල්ල ව්‍යාපරයන් ය. 90 සිට එන ගමන් මඟ තුළ පෞද්ගලික මාධ්‍ය ආරම්භයත් සමඟ රාජ්‍ය මාධ්‍ය ඒකාධිකාරය බිඳගෙන ජනප්‍රියත්වය කරා යෑමට ප්‍රථම ගුවන්විදුලි නාලිකාව ලෙස සිරසට හැකි වීමත් සමඟ ඊට පසු ඒ මාර්ගය ඔස්සේ නව්‍යකරණයන් උදා කර ගනිමින් නිර්මාණය ගුවන්විදුලි නාලියක් ලෙස හිරු එෆ් එම් නාලිකාව හඳුන්වා දිය හැකිය. එසේම මෙකී කරණාවන්ගෙන් ව්‍යාපරිකයන්ට මෙය හොඳ ව්‍යාපරයක් මෙන්ම මාධ්‍ය වට සිවිල් බලයක් නිර්මාණය වන ආකාරයට මේම මාධ්‍ය ක්‍රියාකාරීත්වය ඔවුන් විසින් තෝරා ගන්නට විය. මුදල හා බලය මත මේවා තීරණය විය. කෙසේ නමුත් සැබෑ යථාර්ථය බවට පත් වන්නේ මාධ්‍යයක් යනු දැවන්ත ප්‍රාග්ධනයක් ඇති පුද්ගලයකු තමන්ගේ තවත් ව්‍යාපාරයක් ලෙස තවත් ධනය රැස් කර ගැනීමේ අරමුණෙන් ව්‍යාපරයක් ලෙස ගොඩනඟා ගන්නා ලද්දකි. මේ ආකාරයේ අරමුණකින් හා ඉතිහාසයකින් එෆ් එම් දෙරණ 2009 වසරේ මාර්තු 29 ආරම්භ විය. මෙහි හිමිකරුවන් ලෙස කටයුතු කරනු ලබන්නේ දිලීප් ජයවීර හා වරුණි ජයවීර යි. මෙම මාධ්‍ය සම්බන්ධ වන ආයතනයට ඔඪ දෙරණ, අද දෙරණ, ප්ජරද ැබඑැරඒසබපැබඑ යන ඒවා අතුළත් ය.


සිත ගුවන්විදුලි නාලිකාව

                මෙම නාලිකාව සම්බන්ධයෙන් දීර්ඝ ඉතිහාසයක් නැත. මෙහි ඇත්තේ මෑත කාලීන ඉතිහාසයකි. 2016 අප්‍රේල් මස ආරම්භ වන මෙම නාලිකාව වර්තමාන ගුවන්විදුලි නාලිකා වලට සාපේක්ෂව ප්‍රශස්ත ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ලෙස එකම රටාවකට දෝලනය වන නාලිකා ස්වරූපයෙන් මිදී ආරම්භ වූ නාලියක් ලෙස මෙම  සිත නාලිකව හඳුන්වා දිය හැකිය. මධ්‍යම පාන්තික බුද්ධිමත් සමාජයක් සඳහා ඉලක්ක ගත ග්‍රාහක පිරිසක් නිර්මාණය කර ගැනීමට සකස් වූවක් ලෙස මෙය හඳුනා ගත හැකිය. මෙහිදී වයස අවුරුදු 35 ත් 55 ත් දක්වා ග්‍රාහක පිරිසක් ආවරණය කර ගැනීමේ අපේක්ෂාවෙන් මෙය නිර්මාණය කර ඇත. ඊට අමතරව අනෙක් ග්‍රාහක පිරිස් සඳහා ද් ආවරණයක් සිදු කර ඇත. මේ අකරයට ඉලක්ක ගත ශ්‍රාවක පිරිසක් උදෙසා නිර්මාණය කරන්නට වූ මෙම නාලිකාවේ හිමිකාරිත්වය වන්නේ නිරංග හෙට්ටිආරච්චි නැමැත්තා යි.


ලක්හඬ ගුවන්විදුලි නාලිකාව

                1996 නොවැම්බර් මස 15 වන දින මෙය ආරම්භ විය. මෙම නාලිකාව ආරම්භ කිරීමට හේතු රාශියක් තිබුණි. ලක්හඬ ආරම්භ කිරීමට අවුරුද්දකට පෙර දෙවන පෞද්ගලික නාලිකාව වූ පෙ 99 ආරම්භ වී තිබුණි. මෙයින් පසු ප්‍රබල අභියෝගයක් එල්ල නොවුනු අතර බිහි වී තිබූ සිරස තුළින් රාජ්‍ය මාධ්‍යයක් ලෙස ප්‍රබල බලපෑම්ක් එල්ල විය. ඒ අනුව මෙවැනි අවස්ථා වලදී එවකට පැවති රජය විසින් සාකච්ඡාවක් පැවැත්වූ අතර නිදහස් ආරයෙන් ගුවන්විදුලියක් ආරම්භ කළ යුතු බව සාකච්ඡා විය. එයට ලක්හඬ ලෙස නම් තැබිය යුතු බව යෝජනා වූ අතර ජපන් මැදිරි ස්ංකීර්ණයේ සංකීර්ණ 2 ක් යොදා ගනිමින් මෙය ආරම්භ විය. මෙහිදී තරුණ නිවේදකයින් සම්මුඛ සාකච්ඡා පවත්වා බඳවා ගත් අතර ඒ අයට අවශ්‍ය ඒ හා සම්බන්ධ දැනුම හා අත්දැකීම් ලබා දීමට ප්‍රවීනයින් ඉතිරිපත් විය. ඒ අනූව මිල්ටන් ගුණරත්න, චන්දන තිලකරත්න, අශෝක තිලකරත්න, අශෝක කරුණානායක, ස්වර්ණා ගුණවර්ධන යන ප්‍රවීණයන් මෙහිදී ප්‍රධාන විය. කුසුම චන්ද්‍ර අරංගල ප්‍රවෘත්ති අංශයේ ප්‍රධානියා වූ අතර ඔහු ඒ හා සම්බන්ධ දක්ෂ පුද්ගලයකු විය. මොහු ගුවන්විදුලි පැවැත්ම සඳහා ක්‍රියා කළ අතර ආධුනිකන්ට ද මොවුන්ගේ අත්දැකීම් වැදගත් විය. නුවන් ලියනගේ, තිරන්තන රංවල, මොහාන් රාජ් මඩවල, සුදේව හෙට්ටිආරච්චි, මයුර් ලියනගේ යන අය මෙම නාලිකාවේ ආධුනිකයින් විය.
                මෙහිදී ස්වාධීන රූපවාහිනියේ සභාපති වූ නිවුටන් ගුණරත්න ලක්හඬහි ඒකාධිකාරී පාලනය ලබා ගනිමින් ක්‍රියා කළේ ය.


ශ්‍රී ගුවන්විදුලි නාලිකාව

                නාලිකාවක් ලෙස අද වන විට සමස්ත ලාංකික සමාජයම මුල් කාලීන පදනමක් මත වෙනයම් දිශානතියක් ඔස්සේ රැගෙන ගිය නාලිකාවක් ලෙස ශ්‍රී එෆ් එම් හඳුනාගත හැකිය. මෙම නාලිකාවේ උපත සිදුවන්නේ 2000 වර්ෂයේදී ය. 90 දශකය ගුවන්විදුලි නාලිකා ඉතිහාසය තුළ හැරවුම් ලක්ෂය ලෙස සනිටුහන් වෙද්දී ඊට සමගාමීව පෞද්ගලික නාලිකාවන්ගේ ආගමනය අපූරු ලෙස සිදු වන බව මෙම නාලිකාවේ ඉතිහාසය අධ්‍යයන කිරීම තුළින් අවබෝධ කර ගත හැකි වනු ඇත. 2000 වසරේ අගෝස්තු 11 වන දින ෑ්ඡ සමූහ ව්‍යාපාරයේ ව්‍යාපරික නිර්මාණයක් ලෙස ශ්‍රී එෆ් එම් ආරම්භ වන්නේ ය. මෙහි සභාපති ධූරය හොබවනුයේ මනෝජ් නිම්න වැල්ල මහතා ය. උප සභාපති ධූරය ජීවක එදිරිසිංහ මහතා යටතේ සිදු වෙමින් මේ දක්වා රැගෙන ආ ගමන් මඟ තුළින් සර්ථක තෘප්තියක් ලබන බව කිව යුතු ය.

වී .අයි .ලෙනින්

ව්ලැද්මීර් ඉල්යිව් උල්යානොව්ගේ ජීවිතයේ ආරම්භය  

ව්ලැද්මීර් ඉල්යිව් උල්යානොව් යනු පසු කලෙක මොහු ලෝක පූජිත වූ ලෙනින් යන විප්යලවාදියායි.
සාහිත්‍යයෙහි දැඩි ඇල්මලක් ඇති මොහුගේ මව භාෂාවන් ගණනාවක් ප්‍රගුණ කළ තැනත්තියකි. එකී අධ්‍යාපන ප්‍රගුණත්වය හේතුවෙන් ලෙනින්ගේ අධ්‍යාපන අවදියද ඉතා සාර්ථක කර ගැනීමට 1870 වර්ෂයේ අප්‍රේල් 22 වැනි දින ඉල්යා නිකලොව් උල්යානොව් පවුලට ඉතාමත් ප්‍රීතිමත් දවසක් විය. ඒ ඔවුන්ගේ පවුලට තවත් අමුත්තෙක් එකතු වූ නිසයි. සහෝදරියක් හා සහෝදරයෙක් මේ අලුත් දරුවාට විය. ඔහු නමින් ව්ලැද්මීර් ඉල්යිව් උල්යානොව් විය. මෙවන් ලෝක පූජිත වූ දරුවෙකු මෙලොවට බිහිකල මාරියා අලෙක්සැන්ඩ්‍රානා ඔහුගේ මව විය. කුඩා කල ඔහුව හඳුන්වනු ලැබුයේ වොලොද්යා යනුවෙනි. පසුව නායකයෙකු වූ ඔහු මුලු ලොවම දැන ගත්තේ වී.අයි ලෙනින් යනුවෙනි.
ලෙනින්ගේ දෙමාපියන් ජිවත් වූයේ දැඩි දරිද්‍රතාවයකිනි. පාසල් පරීක්ෂකයෙකු වූ මොහුගේ පියා සිය දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනය පිළිබඳව පමණක් සිය දෙනෙත් විවර කරන්නට වූයේ දිනක ඔහුගේ දරුවන් ලොව වෙනුවෙන් කැප වන බව දන්නා හැකි විය.
පවුලේ තුන්වන දරුවා වූ ලෙනින් ක්‍රීඩාව, සාහිත්‍ය, ගණිතය, විද්‍යාව හා දේශපාලනයට ඇලුම් කළා සේම එහි දක්ෂ අයෙකු විය. මුලු පාසලම පමණක් නොව මුලු ප්‍රදේශයම මොහුගේ මෙම දක්ෂතාවය අගය කරන්නට විය. අනෙක් ළමුන්ට වඩා වැඩි වේගයෙන් මොහු අධ්‍යාපනයේ දක්ෂතාවය පෙන්විය. වයස අවුරුදු 9 වන විට ද්වීතීක පාසලට ඇතුළු වූ මොහු තම පන්තියේ දුර්වල ශිෂ්‍යයන්ට පාඩම් කියා දීමට ද ඉතාමත් ප්‍රිය විය. කුඩා කල පටන්ම ඔහුගේ නායකත්ව ගති ලක්ෂණයන් පෙනෙන්නට විය. සුහදත්වය, අන් අයට උදව් කිරීම හා ඉගෙනීමෙහි දක්ෂතාවය වැනි දෑ නිරන්තරයෙන් ඉස්මතු වන්නට විය.
මොහු නිරන්තරයෙන් පොතපත කියවන්නේක් විය. තම ජීවිතය කෙරෙහි දැනුම පමණක් නොව අත්දැකීම් ද ලබා ගත්තේ මෙවන් ක්‍රමෝපායන්ගේ ආධාරයෙනි. ඊට අමතරව මව පියා හා බැඳී පවුල් පරිසරය ද මනා පිටුවහලක් විය. පුෂ්කින්, ගොගෝල්, තෝල්ස්තෝයි හා තුර්ගේනෙව් වැනි ලේඛකයින්ගේ ග්‍රන්ථ පරිශීලනයට ඉතා ප්‍රිය කළ මොහුගේ අදහස් හා චරිතය මෙතුළින් පෝෂණය වන්නට විය. ලෙනින්ගේ විප්ලවාදී අදහස් මතු වන්නට වූයේ ඔහුගේ පාසල් කාලයේ පටන් ය. දිනක් ඔහු පාසලේ ලියූ රචනාවක් කිය වු  ගුරුතුමා “ඔබ මෙහි ලියා ඇති පීඩිත පංති මොනවාද, ඒවායේ මීට ඇති සම්බන්ධය කුමක්ද? ” යන්න ප්‍රශ්න නඟා ඇත. 
ජීව්තයේ විවිධ ගැහැට විඳ ඉදිරියට පැමිණි අයෙකු වූ ලෙනින්ගේ අභියෝගාත්මක ජීවිතය පටන් ගන්නේ පියාගේ මරණයෙන් අනතුරුවයි. මෙයින් පසු එකදිගටම පැමිණියේ දුක් කම්කටොලු පිරි අභියෝගත්මක ජිවීතයකි. ඔහුගේ නායකත්ව ජීවිතය සඳහා ද මෙකී බලපෑම තිබෙන්නට ඇති. ඉන් අනතුරුව 1887 දී සිය සොයුරා රුසියානු සාර් පාලනයට එරෙහි වීම හේතුවෙන් එල්ලා මැරීමට නියම විය. ඇලෙක්සැන්දර්ගේ මරණය හා ඉදිරි ගමන් මඟ ඔහුට ඉතා වැදගත් වූයේ දූෂිත පාලනය රටෙන් තුරන් කිරීමේ අරමුණ ඔහු සිත කාවැදුනු නිසාවෙනි. සිය මව හා පියාගෙන් ලද අත්දැකීම් මෙන්ම සමාජයෙන් ලද අත්දැකීම් එකතු කොට ගනිමින් ඔහුගේ විප්ලවාදී නායකත්වයට මුල පුරන්නට පටන් ගනේ වයස අවුරුදු දාහතේ දී ය. 

තරුණ ලෙනින් නායකයා 

සිය සොයුරාගේ අභාවයෙන් පසුව පීඩිත බාවය ඉතා තදින් දැනුනු ලෙනින් තමන්ගේ විප්ලවීය ජීවිතය ඇරැඹිය. මෙම සිදුවීමත් සමඟ විප්ලවීය ව්‍යාපාරය සඳහා තම ජීවිතය වුවත් කැප කිරීමට ඔහු සූදානම් විය. තම සොයුරා ගිය ගමන් මාර්ගය තෝරා ගැනීම සඳහා ඔහුගේ සගයින් බල කරද ලෙනින් එය ප්‍රතිකේෂ්ප කළේ සර්ව සාධාරණ ලෙස නිදහස ලබා ගැනීමේ මඟක් සොයා ගත යුතු නිසාවෙනි. එතුළින් ලෙනින් නායකයෙකු ලෙස නිවැරදි මඟ තෝරා ගැනීම මෙන්ම සෘජු හා නිවැරදි තීරණ ගැනීමේ ගුණය ප්‍රකට කර ඇත. මේ කාල වකවානුව තුළදී ඒකාධිපති පාලනය තුරන් කිරීම සඳහා ක්‍රියාමර්ග ගැනීම නිසාවෙන් දාහත්වන වියේදී මොහුව කොකුෂ්කිනෝ නැමති නගරයට පිටුවහල් කරන ලදී. 
වසරකට පසු නැවත කසාන් බලා පැමිණි ලෙනින් නැවත විශ්ව විද්‍යාලය සඳහා ඉල්ලුම් කළද එය අසාර්ථක වූ තැන තමන්ගේ ජීවිතය තුළ පසුබට නොවීය. මෙහිදී අභියෝග ජය ගැනීමේ නායක ගුණය ඔහු සතුවීම ඉදිරි ගමනට පිටුවහලක් විය. මේ වන විට කසාන්හි නීති විරෝධී විප්ලවීය අධ්‍යාපන කණ්ඩායම් කීපයක්ම පැවතුනි. මෙයින් එක් කවයකට සම්බන්ධ වූ ලෙනින් මාක්ස්වාදය ඉතා හොඳින් හදාරන්න්ට විය. මාක්ස් සිය සගයා වන එංගල්ස් සමඟ කම්කරු පංතියත් මුළුමහත් වැඩ කරන ජනතාවත් ධනවාදයේ විය ගසින් මුදවාගෙන ඔවුන්ට විමුක්තිය ලබාදීමේ ක්‍රියාමාර්ගය නිර්ධන පංති විප්ලවයයි. 19 වන සියවසේ මාක්ස් හා එංගල්ස් සමාජ සංවර්ධනයේ නියාමයන් පිළිබඳව විද්‍යාවක් බිහිකොට සමාජ විප්ලවීය මාර්ගය සැලසුම් කළේය. මිනිස් සංහතිය ධනවාදී පාලනයෙන් මුදවා ගැනීමට ධනේශ්වරයේ පාලනය පෙරළා දමා නව සමාජවාදී සමාජයක් ගොඩනැඟීමට අවශ්‍ය බලවේගය නිර්ධන පංතියයි. වැටුප් උපයන, පීඩනයට භාජනය වූ, ඉතාමත් සංවිධිත වූ ඉතාමත් විප්ලවීය වූ පංතිය, නිර්ධන පංතියයි. ලෙනින් සිය තරුණ ජීවිතය තුළම අත්දැකීම් වලින් පෝෂණය වී කරුණු මෙසේ පහදා දෙයි. 
“මාක්ස් සහ එංගල්ස් ශ්‍රේෂ්ඨ ඓතිහාසික කුසලතාව නිසා ඔවුහු ලෝකයේ කම්කරුවන්ට තමන් සතු කාර්යභාරය ඔවුන්ගේ කාර්යය හා මෙහෙවර පෙන්නුම් කළෝය. එනම් ප්‍රග්ධනයට එරෙහිව විප්ලවීය අරගලයේ දී ප්‍රථමයෙන් නැගී සිටින පංතිය වීම හා එම අරගලයෙහි ඔවුන් වටා සියලු වැඩකරන සූරකනු ලබන ජනතාව ඒකරාශී වීමයි.”
1883 දී නිර්මාණය වී තිබු ශ්‍රම විමුක්ති කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකු වශයෙන් ක්‍රියා කළ මොහු නරෝද්නිකවරුන් විවේචනය කරන්නට විය. තනි තනිවම පුද්ගලික වශයෙන් සාර්වාදය පාරජය කළ නොහැකි බව ලෙනින් වටහා දුන්නේ තර්කානුකූලව කරුුණු ඉදිරිපත් කිරීමෙනි.
1891 දී මොහු ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් විශ්ව විද්‍යාලයේ නීති පීඨයේ අවුරුදු 4ක පාඨමාලාව මාස 18ක කාලයකින් අවසන් කළ අතර එහි දීප්තිමත්ම ශිෂ්‍යයාද විය. මීළඟ වසරේ මොහු සමාරවේ දිස්ත්‍රික් උසාවියේ නීතිඥවරයෙකු වශයෙන් පෙනී සිටියේය. ඔහුගේ සේවාදායකයින් වූයේ ප්‍රධාන වශයෙන් දුප්පත් ගොවීන් ය. ලෙනින් රුසියාවේ ගොවීන් කම්කරුවන් හා ඉතා සුහදශීලිව වැඩ කරන්නට වූයේ පොදු මිනිසත් ගුණය ඔහු තුළින් ප්‍රකට වන නිසාවෙනි. කසාන්, සරාත්ව්, සින්රාන් හා වොල්ගා යන ප්‍රදේශ වලටද ඔහුගේ සේවය මැනවින් ඉටු කළේ ය. තරුණ විප්ලවවාදී නායකයා ලෙස ලෙනින්ගේ ගුණගරුක බව හා යුක්තිසහගත බව සියලු ප්‍රජාවටම ආදර්ශයක් සැපයූවා කිවහොත් නිවැරදිය. 

දේශපාලන නායකයෙකු වූ වී. අයි ලෙනින් 

1894 වන විට ප්‍රසිද්ධියේම සිය දේශපාලන ව්‍යාපාරය ගෙනයන්නට විය. බොහෝ මිනිසුන් ඔහුව හඳුනා ගත්තේ වැදගත්කම පිළිබඳ වැදගත්කමක් නැති අයෙකු ලෙසට යි. හුදෙක් ඔහු නිරන්තර සිතුවේ තමන්ගේ යහපත් නොව සමස්ත පොදු මහජනයාගේම යහපත පමණි. දේශපාලන නායකයෙකු වශයෙන් මොහුගේ විශේෂත්වය වන්නේ තිබෙන දේ එලසින්ම ක්‍රියාවට නැංවීම නොව ඒ සඳහා නව අර්ථකථනයක් සැපයීමයි. රුසියන් සමජවාදී විප්ලවයේ ආරම්භකයා හා නායකයා ලෙස ඔහු ඉතා උපක්‍රමශීලී පුද්ගලයෙකු විය. ඒ අනූව රුසියන් විප්ලවය ජයග්‍රහණය කළ යුත්තේ එක් මිනිසෙකුගේ ව්‍යායාමෙන් නොව ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනයාගේ ව්‍යායාමෙන් බව ලෙනින්ගේ විශ්වාසය විය. ඔහුට මීළඟ ගැටලුව බවට පත් වූයේ සමාජවාදී සමාජයක් ඇති කිරීමේ අරමුණින් කරන්නා වූ ක්‍රියාවන් වලින් ප්‍රතිඵල ලැබීමට ජනතාවගේ අනුගාමීත්වය ලබා ගනේ කෙසේද යන්න යි. මෙසේ තම දේශපාලන ව්‍යාපරයේ සියලු ක්‍රියාවන් කෙරෙහි උපක්‍රමශීලී වූ ලෙනින් සිය ගමන ඉදිරියට රැගෙන යන්නේ ය.
1896 ලෙනින්ගේ සංවිධානයෙන් කම්කරුවන් 30,000ක් හා පැක්ටරි 20ක් සම්බන්ධ වූ වැඩ වර්ජනයක් දියත් කළේ ය. මෙයින් පසු 1897 පෙබරවාරි 23 අතඩංගුවට ගත් ලෙනින් සයිබීරියාවට පිටුවහල් කරන ලැබීය. පිටුවහල් කළ පසු ඔහු නිකන් සිටියේ නැත. ලෙනින් ව්‍යායාම කරයි. ගොවීන්ට නොමිලේ නීති උපදෙස් දෙයි. තැපෑලෙන් පොත් ලබා ගැනීමට හැකි වූ පසු ඔහු වෙහෙස නොබලා වැඩ කරන්නට විය. බි්‍රයටිස් හා සිඞ්නි ලියූ කාර්මික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නැමති කෘතිය රුසියානු බසට පරිවර්තනය කළේ මේ අතරතුර කාලය තුළදීය. මිනිසෙකු ලෙස ඔහු නොසැලෙන ගති ලක්ෂණ වලින් යුක්ත ය. කෙතරම් බාධාවන් සිය ගමනට හරස් වුවද ඒ තුළින් පවා ප්‍රයෝජන ගන්නා උපක්‍රමයක් ඔහු සතුව පැවතුනි. 
1990 දී ඉස්ක්‍රා (ගිණි පුපුර) පුවත්පත රහසේ සංවිධානය කොට බෙදාහරින්ට කටයුතු කළ ඔහු අවසන එය සිය පාලනයට ගෙන වැඩ කළේය. මෙම පුවත්පත මඟින් සිය පක්ෂය ගොඩනඟා ගැනීම සඳහා ආධාර කර ගත්තේ ය. ලෙනින්ගේ සිහියට නිතරම නැඟුණේ කුමක්ද කළ යුත්තේ යන්නයි. විප්ලවාදීන්ගෙන් යුත් සංවිධානයක් අපට ඇත්නම් රුසියාව පෙරලන්න වුවත් හැකිය යන්න ඔහුගේ මතය විය. ඒ අනූව ඔහුගේ  කළ යුත්තේ කුමක්ද යන්න කෘතිය තුළ අපුර්ව ලෙස මේ බව පැහැදිලි කොට ඇත. 
මේද කාලය තුළදී ලෙනින්ට ලන්ඩනයේදී ට්‍රොස්කිව මුණගැසෙයි. මොහු හා එකතුව විශාල වැඩ කොටසක් සිදු කිරීමට ලෙනින්ට හැකි විය. 1902 ප්‍රථම රුසියානු සම්මේලනය ද, 1903 දී දෙවන සම්මේලනය ද පැවැත්වීමට මොහුට හැකි විය. මෙම සැසිවාරයේදී නිර්මාණය කර ගත් මොවුන්ගේ සංවිධානය දෙකඩ විය. ඒ බොල්ෂේවික් හා මෙන්ෂේවික් යන ලෙසටය. ග්‍රාමීය විරැකියාව සිය ලක්ෂයකි. ඉඩම් කුලිය දෙගුණ වේ. ධාන්‍ය අපනයනය මඟින් මහා ලාභ උපයති. සාර්ගේ යුද්ධය කෙළවර වන්නේ පරාජයකිනි. මෙවන් වටපිටාවක් තුළ පළමු විප්ලවාදී වෙඩි උන්ඩය පත්තු විය.
1905 දී පළමු කම්කරු අරගලය ඇති විය. 1904 දී ඇතිවූ ජපන් රුසියානු යුද්ධයෙන් පසුව පරාජයට පත් රුසියාව දුර්වල වූ නිසාවෙන් මෙම අවස්ථාව ප්‍රයෝජනයට ගත් ට්‍රොස්කි අරගලයක් දියත් කළේ ය. මේය පාරාජය වූ නමුත් සමාජවාදී විප්ලවකාරීන්ට මෙය මහඟු අත්දැකීමක් බවට පත් විය. බොල්ෂේවික් පක්ෂය සිය කම්කරු සම්මේලනයන් 5කින් අනතුරුව 1912 දී පක්ෂයේ නීත්‍යානුකූල පුවත්පතක් ලෙස ප්‍රව්ඩා (ඇත්ත) නිර්මාණය කළේය. ජනතාවගේ දැනුම හා තොරතුරු දැන ගැනීමේ අයිතිය වෙනුවෙන් මෙවන් ක්‍රියාවන් ලෙනින් විසින් ඉටුකළේ සර්ව සම්පූර්ණ නායකයෙකු යන වගද අඟවමිනි. 1914 දී පළමු ලෝක සංග්‍රාමයට මුලපිරීම සිදු විය. යුද්ධය නවතා දැමීමට නොහැකි වූ තැන මේ අවස්ථාව ප්‍රයෝජනයට ගැනීමට ලෙනින්ට හැකි විය. 
1917 විප්ලවය ආරම්භ විය. දරිද්‍රතාවයෙන් පෙලුනු පීඩිත ජනයා වීදී බැස තම අප්‍රසාදය සාර් පාලනය කෙරෙහි එල්ල කරයි. මේ ජනතාව කෙරෙහි නායකත්වය සපයමින් ලෙනින් ප්‍රමුඛ බොල්ෂේවික්වරු ඉදිරියට ගමන් කළෝ ය. 1917 මාර්තු වන විට සාර් පාලනය අතුගා දමන්නට රුසියානු සාමාජ විප්ලවයට හැකි විය. නමුත් රටේ ප්‍රධාන බලය ලෙස මධ්‍යම පාංතිකයින් යටතේ තාවකාලික ආණ්ඩුවක් පත් කර ගත්තේ ය. ලෙනින් ඇතුළු සමස්ත රුසියාවම බාලපොරොත්තු වූ  සාමය මෙම තාවකාලික ආණ්ඩුව මඟින් ඉටු නොවී ය. එම නිසා සංවිධානය වූ ලෙනින් සමාජවාදී විප්ලවය ආරම්භ කරයි. එක් අවස්ථාවක අතඩංගුවට ගැනීමට පැමිණිය ද ලෙනින් එයින් මිදී පලා ගොස් සංවිධානය විය. “දැන් අප බලය අල්ලා නොගත්තොත් ඉතිහාසය අපට සමාවක් නොදෙනු ඇති.” යනුවෙන් සඳහන් කළ ඔහු 1917 ඔක්තෝම්බර් 24, 25 දිනයන්හි විප්ලවය දියත් කළේ ය. ඉන් අනතුරු ලොව පළමු සමජවාදී රාජ්‍ය බිහිකිරීමට ලෙනින් ප්‍රමුඛ බොල්ෂේවික්වරුන්ට හැකි විය. 
ලෙනින් නායකයෙකු ලෙස තම වගකීම ඒ අයුරින්ම ඉටු කළේය. වගකීමසහගත නායකත්වය හා කැපකිරීම මෙන්ම නොනැවතී ඉදිරියට යෑම ප්‍රයෝගික දක්ෂතාවය මත ඔහු සිය ජයග්‍රහණය ලඟා කර ගත්තේය.

ලොව මුල්ම සමාජවාදී රාජ්‍ය නායකයා 

ලෙනින් ලොව ප්‍රථම සමාජවාදී රාජ්‍ය නායකයා බවට පත් වීමෙන් පසු වැඩිකලක් සිය ජිවිතයේ රට වෙනුවෙන් සේවය කිරීමට නොහැකි වෙයි. වයස අවුරුදු 46ක් වන විට හෘදයාබාදයකින් ඔහු මිය යන්නේ ය. ඊට ප්‍රථම විශාල වැඩ කොටසක් සිය සමාජය වෙනුවෙන් ඉටු කර ඔහු අප අතරින් නික්ම ගියේය. ප්‍රායෝගික මාක්ස්වාදියෙකු ලෙස හඳුනාගන්නා මොහු ක්‍රියාවෙන් සියල්ල ඔප්පු කර පෙන්වීය. 
1917 දෙසැම්බර් මාසයේදී බ්‍රෙස්ට්ලිටෝව්ස්කි දී ජර්මනිය හා සාම ගිවිසුමක් අත්සන් කෙරේ. 1918 ජනවාරි බොල්ෂේවික් පක්ෂයේ සැකසුම් ආර්ථික වැඩපිළිවෙළ අනුමත කරයි. 1919 දී තුන්වන කොමියුනිස්ට් ජාත්‍යන්තරය පිහිටුවනු ලබයි. කලහකාරී සමාජ වටපිටාවක් තුළ රුසියාව පමණක් කොමියුනිස්ට් බලවේගය ජය ගනී. කඩාකප්පල් වී තිබූ රුසියානු ආර්ථිකය නැවත ගොඩනැගීමට මොහු කටයුතු කරයි. 1921 නව ආර්ථික ප්‍රතිපත්තියක් ඉදිරිපත් කිරීමෙන් රට තුළ ඇති සාගතය, ආර්ථික අහේනිය නිමා කිරීමට හැකි වනු ඇතැයි විශ්වාස කළේය.
සමාජවාදී රාජ්‍යයක් ගොඩනැගුවද රුසියාව වටා ඇත්තේ ධනවාදය බිහිවන රටවල් හා බිහි වූ රටවල් ය. එම නිසා තනි රාජ්‍යයක් ගෙනයෑමේ දැඩි අපහසුතාවයකට පත් වුවද කිසිවක් අත්නොහැරීය. ධනවාදී සියලු රටවල් ඇස ගසා සිටින රුසියාවට විවිධ ආක්‍රමණයන් එල්ලවන්නට විය. නමුත් මෙම ගමන අතරතුර රුසියානු අසහාය නායකයා 1924 දී හෘදයාබාදයකින් මරණයට පත් වෙයි. ඔහු සිය ජීවිතයෙන් සමුගත්තද තවමත් විප්ලවාදී සිත් තුළ ඔහුගේ ගාම්භීර, නිදහස්කාමී හඬ තවමත් රැව්පිළිරැව් දෙනු ඇති.

සාරාංශය 

ලොකයේ මුල්ම සමාජවාදී නායකයා වන වී. අයි ලෙනින් නම් වූ විප්ලවාදියා සිය ජීවිතය තුළ අප්‍රමාණ දුක් ගැහැට වලින් පීඩා විඳ අවසන තම අරමුණ කරා ලඟා වූ අයෙකි. අද වනවිට බොහෝ රටවල් සමරනු ලබන නායකයෙකු ලෙස ලෙනින් මුලුමහත් ලෝකයටම ආදර්ශයක් සැපයූ අයෙකි. සමාජවාදය න්‍යායක් පමණක් නොව එය ක්‍රියාවට නැංවිය හැකි එකක් බව රුසියානු විප්ලවය අවසානයේදී ඔහු පෙන්වා දුනි. නායකයෙකු පමණක් වූ සැණින් ඔහුට ජයග්‍රාහකයෙක හා සාර්ථක පුද්ගලයෙකු විය නොහැකි ය. ඒ සියල්ලටම ආදර්ශයක් සපයමින් ලෙනින් නම් වූ අද්විතීය සමාජවාදී නායකයා සිය ජීවිත කතාව තුළ නායකත්ව ලක්ෂණ ඉතා හොඳින් පෙන්නුම් කර ඇත .
■ නායකයෙකු ලෙස තමන්ගෙන් ඉටු විය යුතු සේවය නිවැරැදිව තෝරාගැනීම 
■ යහපත් ගමනකට මූලාරම්භය තැබීම 
■ අභියෝගයන්ට මුහුණ දීමේ දැඩි අධිෂ්ඨානය 
■ නොනවතින උත්සහය 
■ පෞද්ගලික අරමුණු ඉවත් කොට පොදු අරමුණු ඔස්සේ සේවය කිරීම 
■ උපක්‍රමශීලී බව 
■ නිවැරදි තීරණ ගැනීමේ හැකියාව 
■ අනෙකාට උදව් කිරීම 
■ සුහදශීලීත්වය 
■ සහයෝගය 
■ අනෙකාට ගරු කිරීම මිනිසත් බව
■ නිහතමානී බව 
■ ඉවසීම 
■ ඉගෙනුමට ඇති දක්ෂතාවය 
■ අන් මත ඉවසීම හා ගරු කිරීම 
මෙකී ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි යහපත් මිනිසෙකු වන ලෙනින් තම ජිවීතයේ අවසන් මොහොත දක්වාම නොනැවතී ඉදිරියට ගමන් කළේය.